Çin-ABD İlişkilerinde Yeni Dönem: 2025'te Ticaret Krizi Kapıda
2025 yılı, hem Çin hem de Amerika Birleşik Devletleri (ABD) için tarihi bir dönüm noktası olarak öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın bu yıl gümrük tarifeleri üzerinden yürütülecek politikaların ve küresel ticareti yeniden şekillendirme çabalarının hız kazanacağı öngörülüyor. 2019'da başlayan gümrük tarifeleri savaşları, iki ülke arasında ciddi gerginliklere yol açmış, küresel ekonomiyi olumsuz etkilemişti. Uzmanlar, 2025'te benzer ticaret savaşlarının yeniden gündeme gelmesi durumunda, her iki ülkenin de ekonomik olarak ciddi sonuçlarla karşılaşacağını vurguluyor.
Gözler 2 Nisan 2025'te
ABD, 2 Nisan 2025 tarihinde Çin’den ithal edilen ürünlere ek gümrük vergileri getirecek. Bu tarihte iki ülkenin de gümrük tarifelerini artırması, 2020-2021 yıllarında meydana gelen ticaret çatışmalarını tekrar canlandırabilir. Pekin yönetimi, ABD'nin ticari gerilimlerin ve ekonomik belirsizliklerin arttığı bir ortamda, stratejik mineraller ve nadir toprak elementleri üzerinde daha fazla kontrol sağlamaya yönelik adımlar atıyor.
Ticaret Geriliminde Yeni Boyut
Çin ile ABD arasında gerginlik artarken, 2025 yılına dair yapılan anketlerde ekonomistlerin %70'i ticaret savaşlarının yeniden başlayacağı öngörüsünde bulunuyor. ABD, gümrük tarifelerini %145’e çıkarmayı planlarken, Çin de karşılık vererek ABD ürünlerine %125’e kadar gümrük vergisi uygulayacağını duyurdu. Bu gerginlik, sadece iki ülkenin değil, dünya genelindeki ekonomik dengeleri de olumsuz etkileyebilir. 2019'daki gümrük tarifeleri savaşının, dünya genelinde ekonomik durgunluklara yol açtığını hatırlamak gerekiyor.
2025’te Beklentiler
Ticaret savaşlarının etkileri yalnızca iki ülkeyle sınırlı kalmayacak. ABD'nin uygulayacağı gümrük tarifeleri, uluslararası piyasalarda dalgalanmalara neden olabilir ve bu durumun Avrupa'daki ekonomik toparlanma sürecine darbe vurma ihtimali ön planda. Ayrıca, 2025’te gerçekleşecek müzakereler, karşılıklı tarifelerin artması yoluyla süreci derinleştirerek diğer ülkeleri de olumsuz etkileyebilir. 29 Eylül 2024’de ABD ve Çin, ihracat kontrollerinin bir yıl süreyle ertelenmesine karar verdi.
Küresel Etkiler ve Türkiye'nin Dikkati
Ticaret savaşı, hem ABD hem de Çin dışında dünya genelinde belirsizliğe yol açıyorken, Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomiler de bu tarife politikalarından olumsuz etkilenebilir. Türkiye’nin stratejik işbirlikleri artırma çabaları çerçevesinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın gerçekleştirdiği görüşmelerin önemi giderek artıyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile olan ilişkiler, Türkiye’nin bölgedeki ekonomik dengeleri koruma çabasının bir parçası olarak öne çıkıyor.
Bölgesel Gerilimler ve Japonya’nın Rolü
Japonya'da yeni Başbakan Takaiçi Sanae'nin, Tayvan'a olası askeri müdahale ihtimalini gündeme getirmesi, Asya-Pasifik bölgesindeki gerginliği artırdı. Bu durum, yalnızca Japonya ve Çin arasında değil, bölgedeki istikrar için de büyük bir tehdit oluşturuyor. Takaiçi'nin böyle bir sorunu dile getirmesi, Asya'daki güç dengesinin ne denli hassas olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Gelecekte Ne Olacak?
ABD-Çin ilişkilerindeki karmaşık tablo, uluslararası piyasalarda daha fazla belirsizlik yaratacak. Ekonomik çıkarların ön planda olduğu bu dönemde, tarafların atacağı adımlar, küresel ticaret üzerindeki etkilerini uzun vadede gösterecektir. Gelecek, yalnızca iki ülkeyi değil, dünya üzerindeki tüm ekonomik dengeleri de etkileyebilir. Uzun vadede, iki ülke arasındaki gerginliğin derinleşmesi, diğer gelişmekte olan ekonomiler için de zorluklar yaradabilir.
