Çin, egemenlik mücadelesi verdiği Tayvan çevresinde "Adalet Görevi 2025" adı verilen kapsamlı bir askeri tatbikat başlattığını duyurdu. 1-2 Nisan 2023 tarihlerinde "Boğaz Tufanı 2025/A" adı verilen geniş kapsamlı tatbikata ek olarak, bu yıl içerisinde Tayvan Boğazı'nın kuzey, güneybatı, güneydoğu ve doğu bölgelerinde gerçekleştirilen tatbikat, bölgedeki askeri varlığını artırma amacı taşıyor. Özellikle 2022 yılında ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Tayvan'ı ziyaretinin ardından, Çin, bölgedeki askeri gücünü artırmaya karar vermişti.
Çin'den Sert Uyarı
Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun (ÇHKO) Doğu Cephesi Komutanlığı Sözcüsü Albay Şı Yi, tatbikata kara, hava, deniz ve roket kuvvetleri birliklerinin katıldığını bildirdi. Tatbikatın hava-deniz muharebe hazırlık devriyeleri, kilit limanların bloke edilmesi gibi stratejik hedefleri içerdiğini belirten Şı, bu tatbikatın Tayvan'ın bağımsızlığını savunan ayrılıkçı güçlere "sert bir uyarı" vermek amacı taşıdığını vurguladı. Tatbikat, Tayvan Boğazı çevresinde uzun menzilli roket atışlarının yanında, gerçek mühimmat kullanılarak deniz hedeflerine saldırılarla gerçekleştirildi. Albay Şı, muhripler, firkateynler, savaş jetleri ve insansız hava araçları gibi modern askeri araçların tatbikatta aktif olarak kullanıldığını ifade etti.
Tayvan'dan Hızlı Yanıt
Tayvan Savunma Bakanlığı, Çin’in tatbikatına yanıt olarak Amerikan sosyal medya platformu X üzerinden, Ada çevresindeki askeri hareketliliğe karşı "Acil Yanıt Tatbikatı" başlattığını duyurdu. Bakanlık, "Çin'in akıl dışı provokasyonlarını kınıyoruz. Çin ordusunun eylemleri bölgesel barışa zarar veriyor. Silahlı kuvvetlerimiz Tayvan halkını korumak için teyakkuzda" ifadelerini kullandı.
Kapsamlı Güvenlik Önlemleri
Fucien Eyaleti Sahil Güvenliği, askeri tatbikat ile eş zamanlı olarak Tayvan Adası çevresinde "kapsamlı kanun koruma devriyesi" gerçekleştirdi. Muhripler, firkateynler, savaş jetleri ve insansız hava araçlarının etkin olarak kullanıldığı bu güvenlik önlemleri, bölgede gerginliği artırdı.
Tayvan-ABD İlişkileri ve Artan Gerilim
Çin ordusunun tatbikatı, ABD'nin 17 Aralık 2023'te Tayvan'a yaklaşık 11 milyar dolarlık silah satışına onay vermesinin ardından gerçekleşti. ABD Kongresi'nin onayıyla yürürlüğe girecek bu anlaşma, bugüne dek Tayvan'a gerçekleştirilen en büyük ölçekli silah satışı oldu. Artan askeri faaliyetlerin, uluslararası ticaret ve diplomatik ilişkilerde belirsizlik yaratabileceği öngörülüyor.
Tarihsel Bağlam ve Geleceğe Bakış
Çin'in Tayvan üzerindeki egemenlik iddiaları 1949 yılına kadar uzanmaktadır. Çan Kay-şek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Koumintag) güçleri, Mao Zıdong önderliğindeki Çin Komünist Partisi'ne karşı iç savaşta kaybetti ve Tayvan'a yerleşerek bağımsız bir hükümet kurdu. Pekin yönetimi, son yıllarda Tayvan üzerindeki askeri baskıyı artırarak, yeniden birleşme için güç kullanımını dışlamayacağını vurguladı. Uzmanlara göre, bu tatbikatlar, Tayvan'ın bağımsızlık taleplerini daha da güçlendirebilir. Önümüzdeki günlerde tatbikatların bölgedeki güvenlik ve ekonomik istikrar üzerindeki etkileri dikkatle izlenecektir.
