Fidan'dan UNRWA'ya Kritik Destek: Bölgesel İstikrarın Kilit Aktörü Vurgulandı
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistin Mültecilerine Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) Genel Komiseri Philippe Lazzarini'yi başkent Ankara'da ağırladı. Dışişleri Bakanlığı'nın sosyal medya hesaplarından yapılan açıklamayla kamuoyuna duyurulan bu kritik buluşma, Gazze başta olmak üzere Filistin topraklarında derinleşen insani krizin gölgesinde ve UNRWA'nın uluslararası fon kesintileriyle karşı karşıya kaldığı varoluşsal bir tehdit anında gerçekleşti. Türkiye'nin Filistin davasına ve bölgedeki insani çabalara olan sarsılmaz desteğinin güçlü bir yansıması olan bu görüşme, uluslararası topluma son derece önemli ve acil mesajlar verdi; UNRWA'nın sadece bir yardım kuruluşu değil, aynı zamanda bölgesel istikrarın kritik bir unsuru olduğu vurgulandı.
UNRWA: Yetmiş Beş Yıllık Bir Kalkan, Sayısız Fırtına
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 1949 yılında, Filistinli mültecilerin yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamak üzere özel bir manda ile kurulan UNRWA, tam yetmiş beş yıldır bu misyonunu kararlılıkla sürdürüyor. Ajans, Filistinli mültecilere eğitim, sağlık, sosyal hizmetler ve acil yardım gibi temel hizmetleri kesintisiz sunan, bölgedeki yegane uluslararası kuruluştur. Bugün, Gazze, Batı Şeria, Ürdün, Lübnan ve Suriye'deki kamplarda yaşayan yüz binlerce insana umut olan ve yaklaşık 5.9 milyon Filistinli mültecinin hayat damarını oluşturan ajans, tarihinde benzer finansal darboğazlarla defalarca karşılaşmıştır. Örneğin, ABD'nin 2018 yılında fonları kesme kararı almasıyla büyük bir sarsıntı yaşamış, o dönem uluslararası toplumun ve Türkiye gibi ülkelerin güçlü destekleriyle ayakta kalmayı başarmıştı. Bu önceki kriz, çoğunlukla siyasi anlaşmazlıklar ve bölgesel gerilimlerle tetiklenmişti; ancak ajansın insani misyonuna olan inanç, her zaman çözüm yollarının bulunmasını sağlamış ve uluslararası dayanışma çağrıları karşılık bulmuştu. UNRWA'nın bu eşsiz konumu ve tarihsel rolü, ajansın Filistin meselesinin kalıcı bir siyasi çözüme ulaşana dek vazgeçilmez bir kurum olduğunu gözler önüne sermektedir.
Gazze'deki Felaket ve Eşi Benzeri Görülmemiş Bir Kriz Dalgalanması
Bakan Fidan'ın Genel Komiser Lazzarini ile gerçekleştirdiği görüşme, özellikle 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'nde yaşanan çatışmaların ve insani yıkımın zirveye ulaştığı, felaketin her geçen gün derinleştiği bir döneme denk geldi. Bu süreçte, UNRWA'ya yönelik, İsrail tarafından ortaya atılan ve ajansın 12 personelinin 7 Ekim olaylarıyla ilişkilendirildiği iddialar, küresel çapta büyük bir krize yol açtı. UNRWA, iddialara yönelik hızlı ve şeffaf bir soruşturma başlatarak adı geçen personelin sözleşmelerini derhal feshetti. Ancak bu hızlı adımlara ve soruşturmanın devam etmesine rağmen, ABD, Almanya, İngiltere, Kanada, Avustralya gibi ajansın en büyük donörleri arasında yer alan kilit ülkeler tarafından 2024 yılının Ocak ayında fonların askıya alınması kararı, Filistinli mültecilere yönelik hizmetlerin sürdürülebilirliğini ciddi ölçüde tehlikeye attı. Halihazırda Gazze'de açlık, susuzluk ve salgın hastalıklarla mücadele eden 1.7 milyondan fazla yerinden edilmiş Filistinlinin hayatta kalma umudunu ciddi ölçüde azaltan bu durum, uluslararası gözlemciler tarafından bölgedeki istikrarsızlığı ve çatışma riskini artırabilecek vahim bir gelişme olarak yorumlanmaktadır. Bu kesintilerin miktarı, ajansın yıllık bütçesinin yaklaşık 450 milyon dolarlık önemli bir kısmını oluşturarak, operasyonlarını felç etme riski taşımakta ve milyonlarca insanın yaşamını doğrudan tehdit etmektedir. Bu, UNRWA'nın yetmiş beş yıllık tarihinde karşılaştığı en ağır ve kapsamlı finansal şoklardan biri olarak kayıtlara geçmiştir.
Ankara'dan Net Mesaj: UNRWA Bölgesel İstikrarın Teminatı
Dışişleri Bakanı Fidan, görüşmede UNRWA'nın Filistinli mültecilere yönelik hayati hizmetlerinin sürdürülebilirliğinin altını kalın çizgilerle çizdi. Özellikle Gazze Şeridi'nde yaşanan eşi benzeri görülmemiş yıkım ve insani ihtiyaçların katlanarak artmasıyla birlikte, UNRWA'nın bölgedeki tek umut kapısı olduğunu ve uluslararası camianın bu yaşamsal sorumluluktan kaçmaması gerektiğini vurguladı. Türkiye, bu kritik dönemde UNRWA'nın işlevselliğinin korunmasının bölgesel istikrar açısından hayati önem taşıdığını bir kez daha güçlü bir şekilde ifade etti. Ajansın faaliyetlerinin duraksamasının, zaten kırılgan olan bölgede daha büyük kaos ve mülteci akınlarına yol açabileceği endişesi dile getirildi. Ankara, uluslararası topluma, ajansın finansal zorluklar karşısında dayanıklılığını koruyabilmesi için desteğini artırma ve kesilen fonları derhal yeniden devreye sokma çağrısında bulundu. Görüşmede, Türkiye'nin UNRWA'ya olan taahhüdü ve ajansın yeniden güçlendirilmesi için atılabilecek somut adımlar detaylıca ele alındı. Türkiye, geçmişte de UNRWA'ya insani ve mali destek sağlamış, kuruluşun uluslararası platformlarda yılmaz bir savunuculuğunu üstlenmişti.
Türkiye'nin Kararlı Duruşu: İnsani Felaket ve İki Devletli Çözüm Çağrısı
Bakan Fidan ve Genel Komiser Lazzarini, Gazze Şeridi'ndeki açlık, salgın hastalıklar, su kıtlığı ve yüz binlerce kişinin yerinden edilmesinin yarattığı tarifsiz acıyı ve insani dramı tüm detaylarıyla masaya yatırdı. Bölgedeki vahametini koruyan durum karşısında, acil, kesintisiz ve engelsiz insani yardımın hayati önemi bir kez daha ön plana çıktı. Türkiye, uluslararası hukukun ve insani değerlerin hiçe sayıldığı bu süreçte, kalıcı barışın ancak 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, egemen ve coğrafi bütünlüğe sahip bir Filistin devletinin kurulmasıyla mümkün olabileceğinin altını çizdi. Bu kararlı duruş, Ankara'nın bölgedeki barış ve istikrar arayışındaki aktif ve ilkeli rolünün de güçlü bir yansıması oldu. Türkiye, Filistin meselesinde tarihsel olarak iki devletli çözüm vizyonunun en güçlü savunucularından biri olmaya devam etmektedir ve bu hedefe ulaşmak için diplomatik çabalarını kararlılıkla sürdürecektir. Bölgedeki mevcut krizin derinleşmesinin, iki devletli çözüm umutlarını daha da zayıflatacağı endişesi de görüşmede dile getirildi.
Geleceğe Bakış: UNRWA'nın Akıbeti ve Ankara'nın Diplomatik Hamleleri
Ankara'nın bu üst düzey görüşmeyle verdiği mesaj, UNRWA'nın sadece insani bir kuruluş olmanın ötesinde, Filistin meselesinin çözümünde kritik bir siyasi role sahip olduğu yönündeydi. Türkiye, ajansın uluslararası itibarının ve finansal kapasitesinin korunmasının, bölgedeki istikrarsızlığı önlemede ve milyonlarca mültecinin temel haklarını güvence altına almada kilit bir faktör olduğuna inanıyor. Gelecekte, Türkiye'nin bu yöndeki diplomatik girişimlerini artırarak, fon kesintisi yapan ülkelerle ikili ve çok taraflı platformlarda diyalog kurması ve UNRWA'ya alternatif, sürdürülebilir finansman modelleri geliştirilmesi konusunda uluslararası çabalara öncülük etmesi bekleniyor. Özellikle İslam İşbirliği Teşkilatı ve Birleşmiş Milletler nezdinde yürütülecek yoğun diplomatik trafiğin, ajansın üzerindeki baskıyı hafifletmesi ve kesilen fonların geri dönmesini sağlaması hedefleniyor. UNRWA'nın tam kapasiteyle çalışmaya devam etmesi, hem Gazze'deki acil durumu hafifletecek hem de uzun vadede bölgede sürdürülebilir bir barış ortamının tesisine zemin hazırlayacak yaşamsal bir adım olarak değerlendirilmektedir ve Türkiye bu yönde tüm imkanlarını seferber edecektir. Ajansın çöküşü, bölgedeki güvenlik boşluğunu artırarak radikalleşme ve yeni çatışma potansiyelini tetikleyebileceği uyarısı da önemle dile getirildi.
