İran'da Protestolar Kanlı Bilançoyu Ağırlaştırıyor: 116 Can Kaybı, Binlerce Gözaltı

İran'da 14. gününe giren hükümet karşıtı protestolar, ülkenin birçok kentine yayılarak kanlı bir bilançoya ulaştı. Uluslararası kaynaklardan edinilen bilgilere göre, eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısı 116'ya yükseldi. İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından yayımlanan detaylı bilgilere göre, yaşamını yitirenlerin arasında 37 güvenlik görevlisi, 4 sağlık çalışanı ve bir savcı da bulunuyor.

Kanlı Bilançonun Detayları ve Gözaltı Sayıları

Ülke genelinde hızla yayılan gösterilerde güvenlik güçleri ile protestocular arasında gerilim tırmanırken, can kayıplarının yanı sıra büyük bir yaralı ve gözaltı bilançosu da ortaya çıktı. HRANA'nın aktardığına göre, olaylarda 2 bin 600'ü aşkın kişi yaralanırken, şu ana kadar 2 bin 638 kişi de gözaltına alındı. Tahran yönetiminden gösterilerde ölen ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin resmi bir açıklama gelmemesi, bölgedeki endişeyi daha da artırıyor. HRANA, dünkü haberinde ölü sayısını 66 olarak duyurmuştu, bu da yaşanan olaylardaki tırmanışı gözler önüne seriyor.

Protestoların Başlangıcı ve Yayılışı: Bir Kronoloji

Protesto dalgası, 28 Aralık 2025 tarihinde Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı eylemlerle fitillendi. Kısa sürede ülkenin birçok kentine yayılan gösteriler, özellikle büyük kentlerde tansiyonun yüksek seyretmesine neden oldu. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı'nın 7 Ocak'ta yayımladığı habere göre, gösterilerde 568 polis ve gönüllü güvenlik güçleri olarak bilinen 66 Besic mensubu yaralanmıştı. Bu veriler, güvenlik güçlerinin de olaylardan ciddi şekilde etkilendiğini ortaya koyuyor.

Tahran'da Yıkım ve İnternet Kısıtlamaları

Olaylar sırasında kamu binalarına yönelik tahribat da dikkat çekici boyutlara ulaştı. 8 Ocak'ta Tahran'da şiddetlenen protestolar sırasında protestocu gruplar tarafından çok sayıda otobüs ve ambulansın yanı sıra 24 ev, 25 cami ve 2 hastane ile 26 bankanın da aralarında olduğu kamu binaları kundaklandı ve tahrip edildi. Bu yıkımın ardından İran yönetimi, ülke genelinde internet erişimini engelleyerek bilgi akışını kısıtlama yoluna gitti. Bu hamle, olayların gerçek boyutunun anlaşılmasını zorlaştırdı.

Uluslararası Arenada Yükselen Tepki ve Yarının Belirsizliği

Bölge analistleri, protestoların ilk gününden itibaren büyüyen bir halk tepkisine dönüştüğünü ve olayların uluslararası arenada da geniş yankı bulduğunu ifade ediyor. Birleşmiş Milletler ve çeşitli insan hakları örgütleri, İranlı yetkililere itidal çağrısı yaparak, göstericilerin haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini vurguluyor. Sosyal medya üzerinden yayılan görüntüler, birçok şehirde şiddetli müdahalelere sahne olduğunu gösterirken, Tahran yönetiminden olaylara ilişkin net bir açıklama gelmemesi uluslararası toplumun endişelerini artırıyor. Yaşanan can kayıpları ve gözaltılar, protestoların seyrini daha da radikalleştirebilecekken, internet kısıtlamaları ve resmi açıklama eksikliği, gerilimin kısa vadede düşmeyeceğini gösteriyor. Gelecek günler, İran'daki bu derin krizin nasıl bir yöne evrileceğini belirleyecek.