İsrail'in Uluslararası STK'lara Sıkı Darbe: 37 Kuruluşun Lisansı İptal Edildi
İsrail, 1 Ocak 2024 itibarıyla işgal altındaki Gazze ve Batı Şeria'da faaliyet gösteren 37 uluslararası sivil toplum kuruluşunun lisanslarını iptal etme kararı aldı. Bu karar, kuruluşların yeni kayıt kurallarını yerine getirmediği gerekçesiyle alınmış olup, iptal edilen lisansların operasyonlarının 60 gün içinde sona ereceği bilgisi verildi. Faaliyetlerin durması, insanı yardımların ciddi şekilde etkilenmesine yol açacak. Gazze halkı, zaten kısıtlı olan kaynaklarla hayatta kalmaya çalışırken, bu gelişme daha büyük bir çıkmaza işaret ediyor.
Önemli Kuruluşların Lisansları İptal Edildi
ActionAid, Uluslararası Kurtarma Komitesi (IRC), Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) ve Norveç Mülteci Konseyi (NRC) gibi tanınmış kuruluşların lisansları askıya alındı. Bu kuruluşlar, Gazze'deki acil ihtiyaçların karşılanmasında hayati bir rol oynamaktadır. Sınır Tanımayan Doktorlar, bölgedeki hastanelerin operasyonel düzeyde desteklenmesinde önemli bir pozisyona sahip. Gazze'de her beş hastane yatağından birini destekleyen tıbbi hizmetler sunuyorlar. Geçmişte, 2021'de yaşanan çatışmalar sırasında bu tür kuruluşların güvenilirliği kanıtlanmıştır.
Uluslararası Tepkiler Artıyor
İngiltere, Fransa, Kanada, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Japonya, Norveç, İsveç ve İsviçre dışişleri bakanları, ortak bir bildiri yayımlayarak bu iptal kararını sert bir dille kınadı. Bildiride, uluslararası STK’ların Gazze'deki insani müdahalelerin ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı. Bu kuruluşların faaliyetlerinin durdurulmasının kabul edilemez olduğu belirtildi. Bakanlar, bu kuruluşlar olmadan acil ihtiyaçların gerekli ölçekte karşılanmasının imkansız hale geleceği konusunda uyarıda bulundu. Bu tepkiler, uluslararası toplumun yardım kuruluşlarına olan desteğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Uzmanlar Kaygılı
İnsan hakları uzmanları, bu lisans iptallerinin uluslararası yardımı engelleyecek bir adım olduğu düşüncesindeler. “Böyle bir uygulama, zaten kritik bir durumdaki halkın ihtiyaçlarını karşılamayı zor hale getiriyor,” diyerek kaygılarını dile getiriyorlar. Bu durum, bölgedeki insani krizin daha da derinleşmesine yol açabilir. Özellikle son yıllarda yaşanan çatışmalar ve ekonomik sıkıntılar, Gazze'deki durumu daha da kötüleştirmiştir.
Bakanlık Açıklama Yaptı
İsrail Diaspora İşleri Bakanlığı, yeni düzenlemelerin Gazze’ye insani yardım akışını etkilemeyeceğini savunarak, yardımların onaylanmış kanallar üzerinden devam edeceğini öne sürdü. Bakanlık, lisans iptallerinin insani yapılara terör sızmasını önlemek amacıyla kritik önemdeki çalışan bilgilerinin paylaşılmaması gerekçesiyle yapıldığını iddia etti. Ancak yardım kuruluşları, bu durumun çalışanlarını risk altına sokacağına dikkat çekiyor. Geçmişte, yardım çalışanlarının terör bağlantıları nedeniyle hedef alınması, endişe verici bir mesele olarak dikkat çekiyor.
Sınır Tanımayan Doktorlar'dan Sert Tepki
Sınır Tanımayan Doktorlar, çalışanlarının bazı terör örgütleriyle bağlantılı olduğu iddialarını kanıtsız bulduklarını belirtti. Norveç Mülteci Konseyi'nden Shaina Low, veri koruma yasaları ve personel güvenliği nedeniyle İsrail’in taleplerini karşılayamadıklarını ifade etti. Low, son iki yılda yüzlerce yardım çalışanın öldüğünü hatırlatarak, personellerinin kimliklerini paylaşmanın onları hedef haline getirebileceğinden endişe ettiklerini vurguladı.
BM ve AB Duruş İçinde
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, bu kararı “rezalet” ve “keyfi” olarak nitelendirirken, bu durumun Gazze halkı için halihazırda dayanılmaz olan yaşam koşullarını daha da kötüleştireceğini ifade etti. Avrupa Birliği İnsani Yardımdan Sorumlu Komiseri Hadja Lahbib, bu kararın hayat kurtarıcı yardımların engellenmesine yol açacağını belirterek, uluslararası insancıl hukukun yardım dağıtımında net olduğunu vurguladı. Bu noktada uluslararası toplumun, Gazze'deki insani durum üzerinde daha fazla etki yaratacak önlemler alması için baskı yapması gerekebilir.
Kritik Dönüm Noktası
İsrail’in bu adımı, bölgedeki insani yardım çalışmalarında derin yaralar açması bekleniyor. Yurtdışındaki birçok kuruluşun operasyonlarının kesintiye uğraması, Gazze'deki yaralı ve ihtiyaç sahibi insanlara ulaştırılan yardımları sekteye uğratacak. Uzmanlar, bu durumun uzun vadede daha geniş çaplı bir insani krize yol açabileceğini ve uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendirileceğini öngörüyor. Filistin İşgal Altındaki Topraklar İnsani Ülke Ekibi, İsrail makamlarını bu kararı gözden geçirmeye çağırdı. Ekip, uluslararası STK'ların Gazze'deki sahra hastanelerinin, sağlık merkezlerinin, barınma alanlarının ve su sanitasyon hizmetlerinin büyük çoğunluğunu yürütmekte olduğunu hatırlatarak, bu iptallerin sonuçlarının ağır olacağını vurguladı.
