Sudan Hükümeti Hartum'a Döndü: Krizde Yeni Bir Aşama
Sudan Başbakanı Kamil İdris, iç savaşın başladığı 15 Nisan 2023'ten bu yana hükümetin geçici merkezi olarak faaliyet gösterdiği Port Sudan’dan ayrılarak başkent Hartum’a geri döndüklerini resmen duyurdu. Hartum’a varışında kendisini karşılayanlara hitaben yaptığı konuşmada, "Bugün geri döndük, Umut Hükümeti ulusal başkente döndü. Sizlere daha fazla hizmet sözü veriyoruz." diyen İdris'in bu açıklaması, 'Umut Hükümeti' olarak adlandırılan kabinenin aylardır çatışmaların merkezi olan kentte siyasi iradenin yeniden tesis edilme çabası olarak yorumlanıyor.
Yıkım ve Yeniden Doğuş: Hartum'un Yakın Tarihi
15 Nisan 2023’te patlak veren ve Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında yaşanan şiddetli çatışmalar, başkent Hartum’u adeta bir savaş alanına çevirmişti. Geçtiğimiz yıl Nisan ayında başlayan bu şiddetli çatışmalar, aylarca süren bombardımanlar, sokak savaşları ve altyapı tahribatıyla başkenti bir hayalet şehre dönüştürmüştü. Çatışmaların başlangıcından itibaren yaklaşık iki yıl boyunca RSF’nin kentte yayılması, evlerin, iş yerlerinin ve bankaların yağmalanmasına, altyapının ciddi şekilde hasar görmesine neden oldu. Bu süre zarfında hükümet, başkent dışında, Port Sudan’dan faaliyetlerini sürdürmek zorunda kalmıştı.
Ancak Mayıs 2025'te ordu güçlerinin başlattığı kapsamlı operasyonlar sonucunda başkentin tamamında kontrol yeniden sağlandı. Bu kritik gelişme, hükümetin Hartum'a dönüşü için zemin hazırlarken, aynı zamanda çatışmaların ülkeyi sürüklediği derin insani krizi de gözler önüne seriyor. Dünyanın en kötü insani krizlerinden birine yol açan bu çatışmalar on binlerce Sudanlının hayatını kaybetmesine ve yaklaşık 13 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu.
Sembolik Dönüşün Ötesi: Vaatler ve Sınamalar
Sudan Başbakanı İdris'in açıklaması, Hartum'un sembolik ve stratejik önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Hükümetin bu adımı, bölge analistleri tarafından kontrolü yeniden ele alma ve ulusal egemenliği pekiştirme çabası olarak değerlendiriliyor. Başbakan İdris, dönüş konuşmasında sağlık ve eğitim hizmetlerinde iyileştirme sağlayacaklarını belirterek, hastanelerin yeniden inşa edileceğini, okulların ve üniversitelerin restore edileceğini müjdeledi. Ayrıca vatandaşların güvenliğini ve yaşam koşullarını iyileştireceklerinin altını çizdi. Bu hamle aynı zamanda uluslararası topluma 'normale dönüş' sinyali verme amacı taşıyor.
Ancak bu sembolik dönüşün sahadaki gerçekliği ne ölçüde değiştireceği belirsizliğini koruyor. Ordu güçlerinin Mayıs 2025’te başkentte kontrolü sağlamış olmasına rağmen, geçmişteki RSF varlığının geride bıraktığı güvenlik boşlukları ve potansiyel çatışma riskleri, hükümetin önündeki en büyük engellerden biri olmayı sürdürüyor.
Ekonomik Hedefler ve Gelecek Senaryoları
Hükümetin Hartum'a dönüşüyle birlikte, insani yardım erişimi ve sivil halkın güvenliği konularında acil adımlar atılması bekleniyor. Ülke genelinde on milyonlarca insan insani yardıma muhtaçken, başkentin yeniden işlevsel hale gelmesi, koordinasyon açısından hayati önem taşıyor. Başbakan İdris, bu kapsamda, vatandaşa ilave yük getirmeden sunulan 2026 yılı bütçesini de açıkladı. Bu bütçe, enflasyon oranını yüzde 70’e düşürmeyi, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'yı yüzde 10 artırmayı ve kara borsadaki döviz kurunu kontrol altına almayı hedefliyor. Bu adımlar, ekonomiyi disipline etmeye yönelik güçlü bir iradeyi ortaya koyuyor.
İdris, içinde bulunulan yılı "barış yılı" olarak ilan ederek, "Cesurların, yiğitlerin ve kazananların barışı." ifadelerini kullandı. Bu mesaj, kalıcı bir barış ve istikrar için tüm tarafları kapsayan siyasi bir çözümün ve uluslararası desteğin zorunluluğunu bir kez daha vurguluyor. Hükümetin vaatlerini yerine getirebilmesi, başkentin yeniden inşası ve yerinden edilen 13 milyon kişinin evlerine dönebilmesi, önümüzdeki dönemde Sudan'ın karşı karşıya kalacağı en büyük sınamalar olacak.
