İsrail'in Batı Şeria'da onayladığı 19 yeni yerleşim yeri, uluslararası arenada geniş bir tepki toplamakla beraber, bölgedeki gerginliği de artırmakta. Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, İzlanda, İrlanda, Japonya, Malta, Hollanda, Norveç, İspanya ve İngiltere gibi 12 ülke, yaptıkları ortak açıklamayla bu durumu kınadı. Açıklamada, "Batı Şeria'daki yerleşim politikasını yoğunlaştırma adımı gibi tek taraflı adımlar sadece uluslararası hukuku ihlal etmiyor, aynı zamanda istikrarsızlığı daha da körüklüyor" ifadesine yer verildi. Bu tür hamleler, Orta Doğu barış sürecinin ne kadar hassas bir noktada olduğunu gözler önüne seriyor.

Yerleşimlerin Tarihçesi ve Hukuki Boyutu

Batı Şeria, tarihsel olarak Filistinlilerin yaşadığı bir bölge olmasına rağmen, İsrail'in yerleşim faaliyetleri, uluslararası hukuk açısından son derece tartışmalıdır. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 242 ve 338 sayılı kararları, işgal altındaki topraklarda yerleşim kurmanın yasak olduğunu belirtmektedir. Ancak, İsrail hükümeti, 1967 Arap-İsrail Savaşı'ndan bu yana Batı Şeria'da yüzlerce yerleşim yeri inşa etmiştir. Yahudi yerleşim birimleri olarak adlandırılan bu bölgeler, yalnızca Filistinlilerin yaşam alanlarını kısıtlamakla kalmıyor; aynı zamanda bölgede siyasi çekişmelere de derinlik katıyor.

Uluslararası Tepkiler ve Kaygılar

12 Avrupa ülkesi, Japonya ve Kanada'nın ortak açıklamasında, bu yeni yerleşim onaylarının, iki devletli çözüm perspektifine büyük bir tehdit oluşturduğu vurgulandı. Uzmanlar, bu tür adımların barış görüşmelerini olumsuz etkilediği ve Filistinliler arasında uluslararası destek bulma çabalarına darbe vurduğunu ifade ediyor. Özellikle Avrupa Birliği'nin bu konuda daha keskin bir tavır alması gerektiği yönünde eleştiriler artıyor. Ayrıca, İsrail'in bu adımı, Gazze’de yürütülen ateşkes sürecinin ikinci aşamasını da baltalama riski taşıdığı belirtiliyor. Ortak açıklamada ilhakın her türlüsüne, E1 yerleşimi ve yeni konutların inşasına açık bir şekilde karşı olunduğu ifade edilmiştir.

Gelecek Senaryoları: Barış Sürecine Etkileri

İleriye dönük senaryolar incelendiğinde, bu yerleşimlerin inşası ile birlikte Filistin tarafında artan bir öfke ve protesto dalgasının yaşanması muhtemel görünüyor. Dış politikada daha fazla yalnızlaşma riskiyle karşı karşıya kalan İsrail, Arap ülkeleriyle olan diplomatik ilişkilerinde de sorunlar yaşayabilir. Gözlemciler, bunun bölgede yeni bir intifada sürecine yol açabileceğini öne sürüyor. Örneğin, 2014 yılında yaşanan Gazze çatışması, bu tür gergin atmosferlerde patlak vermişti. İsrail hükümeti, Batı Şeria'da yarattığı bu gerilim ile bölgedeki çatışma dinamiklerini daha da derinleştiriyor.

Sonuç ve Değerlendirme

Sonuç olarak, İsrail'in Batı Şeria'daki yeni yerleşim kararları, yalnızca Filistin halkı için değil, tüm bölge için ciddi sonuçlar doğuracak bir adımdır. Uluslararası toplumun bu tür gelişmelere kayıtsız kalması, barış sürecinin daha da derinleşen bir krize sürüklenmesine neden olabilir. Sağlanan açıklamalara göre, Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkına olan destek konusunda kararlılık ifade edilmektedir. Ayrıca, iki demokratik devletin, İsrail ve Filistin'in, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde barış ve güvenlik içinde yan yana yaşadığı, BM Güvenlik Konseyi kararlarına uygun olarak iki devletli çözüme dayalı kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa olan sarsılmaz bağlılıkları yinelenmiştir. Müzakere yoluyla varılacak iki devletli çözüme alternatif olmadığını vurgulamak gerekir. Dolayısıyla, bölgedeki dinamiklerin dikkatle izlenmesi gerektiği aşikardır.