Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Aralık ayı sanayi üretimi verileri, yılın son ayında yıllık bazda yüzde 2,1'lik bir düşüşle piyasaları şaşırttı. Bu gerileme, ekonomik aktivitede belirgin bir yavaşlamaya işaret ederken, uzmanlar ve sektör temsilcileri arasında endişeleri artırdı.
Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi endeksi, Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,1 azalış gösterdi. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise bir önceki aya göre yüzde 0,5'lik sınırlı bir artış kaydetti. Ancak yıllık bazdaki düşüş, genel gidişattaki zayıflamanın altını çizdi.
Sektörel Kırılım ve Etkilenen Alanlar
Verilerin detaylarına bakıldığında, sanayi sektörünün lokomotifi konumundaki imalat sanayiindeki gerilemenin belirgin olduğu gözlendi. Madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe de düşüş kaydedilirken, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektöründe kısmi bir yükseliş yaşandı. Bu durum, yılın son çeyreğinde ekonomik büyüme rakamları üzerinde baskı oluşturabilecek bir tablo çiziyor.
Ekonomistlerden Kritik Uyarı: Küresel Talep Daralması
Ekonomistler, Aralık ayındaki bu düşüşün temel nedenleri arasında küresel ekonomideki yavaşlamayı ve özellikle Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı olan Avrupa Birliği ülkelerindeki talep daralmasını işaret ediyor. Ayrıca, yurt içinde yüksek seyreden enflasyon ve uygulanan sıkı para politikalarının tüketim ve yatırım harcamalarını olumsuz etkilemeye devam ettiği belirtiliyor.
Sektör temsilcileri ise, girdi maliyetlerindeki artışın, enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların ve finansman koşullarındaki sıkılaşmanın işletmeleri zorladığını dile getiriyor. Yeni siparişlerdeki durağanlık ve mevcut siparişlerin düşüş eğilimi, gelecek aylara yönelik beklentilerde temkinli duruşu güçlendiriyor.
Gelecek Dönem Beklentileri ve Olası Senaryolar
Analistler, sanayi üretimindeki bu düşüşün, 2024'ün ilk çeyreğinde de toparlanmanın yavaş seyredebileceği konusunda uyarıyor. Ankara'daki ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadele kapsamında attığı adımların, kısa vadede ekonomik aktivite üzerindeki soğutucu etkisinin devam edeceği öngörülüyor.
Özellikle ihracat pazarlarındaki canlanma ve iç talepteki sürdürülebilir bir iyileşme, sanayi üretiminin yeniden ivme kazanması için kritik öneme sahip olacak. Ancak mevcut veriler, sanayide toparlanmanın zaman alabileceğine işaret ediyor.
