Türkiye’nin Dış Ticaret Verileri: İhracat Artarken İthalat Tırmanıyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle oluşturulan geçici dış ticaret verilerinin Kasım 2024 raporu, dış ticaret açığının %6,3 artışla 7 milyar 982 milyon dolara ulaştığını ortaya koydu. Aynı dönemde ihracat %1,3 artışla 22 milyar 536 milyon dolara, ithalat ise %2,6 artarak 30 milyar 518 milyon dolara yükseldi. Ocak-Kasım 2024 döneminde ise ihracat %3,6 artışla 247 milyar 23 milyon dolara, ithalat %5,7 artışla 329 milyar 698 milyon dolara çıktı. Böylece, dış ticaret açığı %12,6 artarak 82 milyar 674 milyon dolara ulaştı.
Küresel Ticaretin Işıkları: Hız Kesmeden Yükseliyor
Bir önceki yılın Kasım ayında dış ticaret açığı 7 milyar 913 milyon dolara ulaşarak piyasaları etkilemişti. 2024 için açıklanan veriler, Türkiye ekonomisinin kırılganlığını gözler önüne seriyor. Artan dış ticaret açıkları, ithalat rakamlarıyla birlikte, ekonomik dengesizliklere yol açabilecek bir tehdit oluşturuyor. 2023 yılında yaşanan küresel ekonomik dalgalanmalar sonrası, belirsizlikler 2024'te de devam ediyor.
Piyasalarda Kayıt Altına Alınan Veri Sarsıntıları
Açıklanan veriler, dış ticaret açığının piyasalar üzerindeki olumsuz etkilerini artırmaya devam ediyor. İhracat artışı, küresel talep koşullarına bağlıyken, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ithalatın yükselmesinde etkili oluyor. Özellikle artan enerji maliyetlerinin, Türkiye’nin ekonomik geleceği üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceği yönünde iktisatçılardan uyarılar geliyor. Bu gelişmeler, Türkiye'nin yeni ekonomik zorluklarla karşılaşabileceğinin sinyallerini veriyor.
Sektördeki Sesler: Riskler Artıyor
Sektör temsilcileri, büyüyen ithalatın yerli üretimi olumsuz etkileyeceği ve cari açığı derinleştireceği konusunda kaygılarını ifade ediyor. Bu bağlamda, Ticaret Bakanlığı'nın yerli sanayiyi destekler nitelikte politikalar geliştirmesi son derece önemli. İş dünyası, daha fazla destek beklediğini belirtiyor.
Kapsamlı Mercek: 2024’ün İlk 11 Ayında Veriler Ne Söylüyor?
Ocak-Kasım 2024 döneminde ihracatın ithalatı karşılama oranı %76,5 olarak belirlenirken, 2023 yılındaki oran %74,9'a geriledi. İhracatın sektörel dağılımında, imalat sanayisinin payı %94,4 olarak kaydedildi. Tarım ve ormancılık gibi sektörel paylar ise %3,4 seviyesinde kalmayı sürdürüyor; bu durum, imalat sanayisinin dış ticaretteki öncü rolünü bir kez daha gözler önüne seriyor.
Enerji Ürünleri ve Altın Hariç Verilerde Dikkat Çeken Artış
Kasım ayında enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat %3,2 artarak 21 milyar 396 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat ise %6 artışla 23 milyar 250 milyon dolara ulaştı. Dış ticaret açığı bu kalemler altında 1 milyar 854 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Enerji fiyatlarının, dış ticaret üzerinde önemli bir etken olmaya devam ettiğini söylemek mümkün.
Ülke Bazında İhracat Hedefleri: Almanya Zirvede
Kasım ayında ülkeler bazında yapılan ihracatta Almanya, 1 milyar 855 milyon dolarla ilk sırada yer aldı. Almanya’yı, 1 milyar 378 milyon dolarla Birleşik Krallık, 1 milyar 338 milyon dolarla ABD, 1 milyar 222 milyon dolarla İtalya ve 1 milyar 163 milyon dolarla Irak takip etti. İlk beş ülke toplam ihracatın %30,9'unu temsil ediyor ve Türkiye'nin ticaret ilişkilerinde Almanya'nın kritik rolünü ortaya koyuyor.
İthalatın Özellikle Asya’dan Yükselişi: Çin Çağrısı
Kasım ayındaki ithalatın en yüksek olduğu ülke 4 milyar 153 milyon dolarla Çin oldu. Asya ülkelerinden gelen ithalat, toplam ithalatın %43,6'sını oluşturuyor. Bu durum, Türkiye pazarı üzerindeki Asya ürünlerinin artan etkisini ve bağımlılığını açık bir şekilde gözler önüne seriyor.
Gelecek Döneme Yönelik Analiz: Durağan Bir Bekleyiş Mi?
Gelecek dönemde bu artışların sürdürülebilirliği kritik bir meseledir. İhracatın artışı ve ithalatın yükselmesi, cari açığın derinleşmesine yol açabilir. Türkiye'nin yerli üretim destekleyici politikalarını güçlendirmesi ve enerji bağımlılığını azaltma hedefi taşımakta olduğu aşikar. Aksi takdirde, siyasi ve ekonomik dalgalanmaların artması kaçınılmaz olacaktır. Uzmanlar, dikkat edilmesi gereken hususların oldukça fazla olduğu konusunda hemfikir.
