TÜİK'in 2025 Verileri: En Zenginler Gelirin Yüzde 48'ini Elde Etti
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait gelir dağılımı istatistiklerini yayımlayarak Türkiye ekonomisinde gelir eşitsizliğine dair çarpıcı veriler sundu. Verilere göre, en yüksek eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine sahip %20'lik hanehalkı grubu, toplam gelirin %48'ini elde ederken, bu oran bir önceki yıla göre sadece 0,1 puan azalma gösterdi. Bu durum, zengin ile yoksul arasındaki uçurumu daha da derinleştirdi. Öte yandan, en düşük gelire sahip %20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay ise %6,4 seviyesine yükseldi. 2025 yılı itibarıyla Türkiye'de yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri, bir önceki yıla göre %76,7 artışla 662 bin 414 TL olarak kaydedildi.
Gelir Dağılımında Derinleşen Adaletsizlik
Gelir dağılımındaki eşitsizlik, Türkiye’de uzun yıllardır tartışılan bir mesele olmaya devam ediyor. Uzmanlar, 2023 yılında benzer bir kriz sırasında zenginlerin gelirlerinin artmasının, toplumda sosyal ve ekonomik eşitsizliği derinleştirdiğini vurgulamıştı. O dönemdeki veriler, Türkiye'nin Gini katsayısının 0,413 seviyesinde olduğunu göstermekteydi. 2025 yılında ise Gini katsayısının 0,410 olarak tahmin edilmesi, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Tüm sosyal transferler hariç tutulduğunda bu oran 0,473 olarak karşımıza çıkıyor. Türkiye'de yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri, 187 bin 728 TL'den 332 bin 882 TL'ye yükselerek %77,3 artış gösterdi.
Rakamlarla Gelir Artışı: Gerçekler Acı
Son yıllarda Türkiye’de gelir adaletsizliğinin arttığına dair verilere sürekli yeni rakamlar ekleniyor. Tek kişilik hanehalkları, 2025 yılında yıllık ortalama 418 bin 025 TL gelir elde ederken, çekirdek aile bulunmayan hanehalklarının yıllık ortalama geliri 386 bin 713 TL olarak belirlendi. En düşük yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı fert geliri ise 264 bin 413 TL ile çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan gruba ait. 2025'te yıllık ortalama gelir artışı, toplumu farklı kesimlerinde refahın nasıl eşitsiz bir şekilde dağıldığını gözler önüne seriyor.
Gelirin Kötü Dağılımı: İstatistikler Ne Anlatıyor?
TÜİK verilerine göre, Türkiye'deki yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirinin en yüksek oranı 449 bin 618 TL ile TR51 (Ankara) bölgesine ait. Bu bölgeyi, 434 bin 929 TL ile TR10 (İstanbul) ve 405 bin 896 TL ile TR31 (İzmir) takip ediyor. En düşük yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri ise 172 bin 552 TL ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgesinde gerçekleşiyor. Bu gösterge, Türkiye genelinde gelir dağılımındaki eşitsizliğin devam ettiği ve bunun toplumsal huzursuzluk yaratma potansiyeli taşıdığına işaret ediyor.
Kritik Uyarılar: Ekonomik İstikrar Tehlikede
Ekonomistler, gelir dağılımındaki dengesizliğin Türkiye'nin ekonomik istikrarı açısından önemli tehditler oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Türkiye’de P80/P20 oranı 7,5 olarak ölçülürken, en düşük olduğu bölgeler ise TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli) ve TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) olarak belirlenmiştir. Gelecek dönemde bu dengesizliklerin Türkiye’nin ekonomik istikrarını tehdit eden önemli unsurlar arasında yer alması bekleniyor, bu da toplumun geniş kesimlerinde refahı olumsuz yönde etkileyecektir. P90/P10 oranı ise 12,9 olarak gerçekleşti, bu da gelir dağılımında daha da büyük bir dengesizliğe işaret ediyor.
