Fahiş Fiyat ve Haksız Kazançla Mücadelede Yeni Dönem: 2025'te 2.6 Milyar TL'lik Rekor Ceza
Ticaret Bakanlığı, 2025 yılı boyunca gerçekleştirdiği kapsamlı denetimlerle fahiş fiyat uygulamaları, haksız ticaret ve yasa dışı faaliyetlere karşı kararlı duruşunu sürdürdü. Yıl boyunca yüz binlerce firma ve milyonlarca ürün üzerinde yapılan titiz incelemeler sonucunda, piyasalardaki haksız kazanç heveslilerine toplam 2 milyar 658 milyon lira idari para cezası kesildi. Bu rakam, bakanlığın iç piyasada adil rekabeti ve tüketici haklarını koruma konusundaki hassasiyetini bir kez daha ortaya koydu.
Bakanlık Denetimlerinin Derinliği: 41 Milyondan Fazla Ürün İncelendi
Bakanlık tarafından açıklanan verilere göre, 2025 yılı 1 Ocak ile 31 Aralık tarihleri arasında Türkiye genelinde tam 577 bin 771 firma ve 41 milyon 265 bin 285 ürün mercek altına alındı. Bu devasa denetim ağı, özellikle temel gıda maddeleri, perakende ürünler ve günlük tüketim malları başta olmak üzere geniş bir yelpazeyi kapsadı. Fahiş fiyat artışları ve tüketicileri mağdur eden haksız ticari uygulamaların tespitiyle birlikte, caydırıcı nitelikte rekor düzeyde idari para cezaları uygulandı.
Genel denetimlerin yanı sıra, Ticaret Bakanlığı 2025'te belirli sektörlere odaklanan özel incelemeler de yürüttü. Otomotivden stokçuluğa, emlak sektöründen kuyumculuğa, fahiş fiyat uygulamalarından haksız ticari pratiklere, abone sözleşmelerinden ödeme sürelerine kadar geniş bir yelpazede 121 bin 649 gerçek ve tüzel kişi denetlendi. Bu detaylı incelemeler sonucunda aykırı fiilleri tespit edilen 5 bin 793 gerçek ve tüzel kişiye toplam 969,8 milyon lira idari para cezası uygulandı. Bu cezanın sektörel dağılımı ise şöyle gerçekleşti:
- Haksız ticari uygulama ve ödeme süreleri ihlalleri: 290,2 milyon lira
- Fahiş fiyat uygulamaları: 296 milyon lira
- Kuyumculuk sektörü denetimleri: 19,3 milyon lira
- Emlak sektörü denetimleri: 91,5 milyon lira
- Otomotiv sektörü denetimleri: 200 milyon lira
- Ticari elektronik ileti ve çalışma saatlerine ilişkin denetimler: 73,6 milyon lira
Tüketicinin Korunması Cephesi: Genel Müdürlükler Sahada
Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü de 85 milyon tüketicinin günlük hayatta taraf oldukları sözleşmeler, reklam ve haksız ticari uygulamalar ile ürün güvenliği alanında yoğun bir denetim faaliyeti yürüttü. 2025 yılında 36 bin 208 gerçek ve tüzel kişi denetlenerek, yasalara aykırı eylemleri tespit edilen 2 bin 123 gerçek ve tüzel kişiye toplam 616,1 milyon lira idari para cezası kesildi. Bu cezaların detaylı dökümü ise şu şekilde:
- Ön ödemeli konut satışları, abonelik sözleşmeleri, mesafeli satış sözleşmeleri, taksitli satış ödemeleri, paket tur ve devre tatil gibi tüketicilerin taraf olduğu sözleşmelerdeki aykırılıklar: 325,3 milyon lira
- Reklam ve haksız ticari uygulama denetimleri: 242,2 milyon lira
- Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri kapsamında yapılan ürün güvenliği denetimlerinde aykırı bulunan fiiller: 48,5 milyon lira
81 İlde Seferberlik: İl Müdürlüklerinden Çarpıcı Rakamlar
Ticaret Bakanlığı'na bağlı il ticaret müdürlükleri de 2025 yılı boyunca Türkiye'nin 81 ilinde aktif rol oynayarak haksız uygulamalarla mücadele etti. Toplam 419 bin 914 firmanın denetlendiği bu süreçte, 92 bin 425 firmaya 1 milyar 72 milyon lira idari para cezası uygulandı. Özellikle büyükşehirlerdeki denetim ve ceza rakamları, ihlallerin yaygınlığını ve mücadelenin kapsamını gözler önüne serdi:
- İstanbul'da gerçekleştirilen denetimlerde 198 bin 415 ürüne 716,8 milyon lira idari para cezası uygulandı.
- Yine İstanbul'da 2025 yılında toplam 10 milyon 897 bin 125 ürün denetlendi.
- Ankara'da 8 milyon 178 bin 362 ürün üzerinde inceleme yapıldı.
- Antalya'da ise 5 milyon 861 bin 567 ürün denetlendi.
Geniş Resim: Rekabet Kurumu'ndan da Fahiş Cezalar
Ekonomistler, Ticaret Bakanlığı'nın bu kararlı adımlarının, enflasyonla mücadele ve piyasalardaki dengeyi koruma açısından kritik önem taşıdığını vurguluyor. Sektör temsilcileri ise yoğun denetimlerin, adil rekabet koşullarını sağlamlaştırdığını ve haksız kazanç elde etmeye çalışan firmalar için güçlü bir caydırıcı etki yarattığını belirtiyor.
Haksız rekabet ve fahiş fiyatlarla mücadele, yalnızca Ticaret Bakanlığı'nın değil, ekonominin genelinde bir öncelik teşkil ediyor. Rekabet Kurumu'nun çalışmaları da bu alandaki kararlılığın bir başka göstergesi. Kurum tarafından 2024 yılında 223 firmaya 7,7 milyar lira idari para cezası uygulanırken, 2025 yılı sonunda ise başta gıda endüstrisi, sigorta hizmetleri, finans işlemleri, inşaat ve kimyasal ürünler alanında faaliyet gösteren 227 firmaya tam 13,2 milyar lira idari para cezası uygulandı. Bu veriler, Türkiye'de piyasaların genelinde haksız kazanç ve rekabet ihlallerine karşı topyekûn bir mücadelenin sürdürüldüğünü ve farklı kurumların da bu denetim ağına dahil olduğunu ortaya koyuyor.
Piyasalarda Güven ve İstikrar İçin Kararlı Adımlar Sürüyor
Ticaret Bakanlığı yetkilileri, tüketicinin korunması ve piyasa düzeninin sağlanması adına denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğinin altını çizdi. Bakanlık, iç piyasa dengesini sağlamak, tüketicilerin huzur ve refahını temin etmek amacıyla enflasyon, fahiş fiyat, stokçuluk ve haksız ticari eylemlerle öncelikli olarak mücadele etmeye devam edeceklerini vurguladı. Bu tür cezaların sadece bir yaptırım değil, aynı zamanda tüm sektörlere şeffaflık ve dürüst ticaret ilkelerine uyma çağrısı olduğu ifade ediliyor. Türkiye'nin dört bir yanında devam eden bu kararlı çabaların, önümüzdeki dönemde de aralıksız sürdürülmesi ve piyasalarda kalıcı bir denge ve güven ortamı yaratması bekleniyor.
