Ankara – YeniTürk Haber Merkezi'nin detaylı analizlerine göre, Türkiye ekonomisinin lokomotif güçlerinden inşaat sektörü, Kasım 2025 döneminde daha önce eşi benzeri görülmemiş bir maliyet girdabıyla karşı karşıya kaldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından kamuoyuna duyurulan son inşaat maliyet endeksi verileri, sektördeki maliyet artışlarının sadece devam etmekle kalmayıp, adeta bir tsunami gibi yükselerek tüm paydaşlar için kırmızı alarm zillerini çalmasına neden oldu. Açıklanan kritik rakamlar, inşaat maliyet endeksinin bir önceki aya göre yüzde 1,14 oranında keskin bir yükseliş gösterdiğini, 2024 yılının aynı ayına kıyasla ise tam yüzde 23,93'lük şaşırtıcı bir artış kaydettiğini ortaya koydu. Bu durum, sektördeki maliyet baskısının derinleştiğini ve geleceğe yönelik endişelerin giderek büyüdüğünü net bir şekilde gözler önüne seriyor.
Geçmişten Günümüze Maliyet Kıskaçları: Bir Krizin Anatomisi
Türkiye inşaat sektörü, geçmiş yıllarda da benzer maliyet şoklarıyla sınanmış, ancak Kasım 2025 verileriyle ulaşılan nokta, bu deneyimlerin çok ötesinde, yapısal bir krize işaret ediyor. Özellikle 2023 yılı sonlarında ivme kazanan yüksek enflasyonist baskılar, küresel enerji piyasalarındaki öngörülemez dalgalanmalar ve tedarik zincirlerindeki kronik aksaklıklar, çimento, demir, hazır beton ve enerji gibi temel inşaat girdilerinin fiyatlarında sarsıcı ve spekülatif artışlara yol açmıştı. O dönemde birçok dev projenin askıya alınmasına, tamamlanma sürelerinin uzamasına ve maliyet revizyonlarına gidilmesine neden olan bu zorlu süreçte, sektör temsilcileri Ankara'dan KDV ve ÖTV indirimleri, özel finansman modelleri ve destekleyici düzenlemeler talep etmişti. Ne var ki, Kasım 2025 rakamları, bu geçmiş krizlerin etkilerini dahi geride bırakarak, maliyet artışlarının artık münferit girdilerle sınırlı kalmayıp, tüm sektörü derinden etkileyen genel bir trende dönüştüğünü gösteriyor. Bu durum, inşaat sektörünün ekonomik kırılganlığını tehlikeli bir eşiğe taşımakla kalmıyor, aynı zamanda hem yerel hem de uluslararası yatırımcıların uzun vadeli projeksiyonlarını ve güvenlerini sarsıyor.
Maliyet Endeksinin Derinlemesine Analizi: Girdi Kalemlerindeki Ana Dinamikler
İnşaat sektöründe uzun süredir bir kangren gibi yayılan ve her projenin fizibilite hesaplarını altüst eden maliyet artışları, Kasım 2025 verileriyle artık somut ve ürkütücü bir tablo çiziyor. TÜİK tarafından açıklanan endeksin yukarı yönlü seyrinde başrolü, malzeme ve işçilik maliyetlerindeki rekor düzeydeki artışlar oynuyor. Detaylar ise şöyle:
- Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,7 oranında dikkat çekici bir artış kaydederken, işçilik endeksi yüzde 0,12 gibi sınırlı bir yükseliş gösterdi. Bu veri, malzeme fiyatlarındaki anlık ve kısa vadeli şokların, sektörün maliyet yapısı üzerindeki doğrudan ve yıkıcı etkisini net bir biçimde ortaya koyuyor.
- Yıllık bazda ise tablo çok daha çarpıcı ve endişe verici: Malzeme endeksi yüzde 20,48 oranında, işçilik endeksi ise yüzde 30,98 gibi astronomik bir artış kaydetti. Özellikle işçilik maliyetlerindeki yıllık yüzde 30'u aşan bu yükseliş, genel maliyet artışında belirleyici bir paya sahip olduğunu ve hem nitelikli iş gücüne erişimdeki güçlüklerin hem de enflasyonist baskıların fiyatlara doğrudan yansıdığını gözler önüne seriyor.
Yapı Türlerine Göre Farklılaşan Maliyet Tablosu: Her Alan Etkileniyor
Bina İnşaatında Yükselen Fatura: Konut ve Ticari Projeler Alarmda
Kasım 2025 döneminde bina inşaatı maliyet endeksi, bir önceki aya kıyasla yüzde 1,14, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 23,5'lik ciddi bir yükseliş kaydetti. Bu kritik kategorideki alt kalemler mercek altına alındığında:
- Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1,69 oranında artarken, işçilik endeksi ise yüzde 0,17'lik sınırlı bir artışla izledi.
- Kasım 2024'e kıyasla ise malzeme endeksi yüzde 20,03, işçilik endeksi ise yüzde 30,37 gibi çarpıcı artışlar sergiledi. Bu veriler, özellikle konut ve ticari bina projelerinin maliyet yapısının sürdürülebilirlik açısından ciddi şekilde zorlandığını ve yatırımcılar için büyük bir risk oluşturduğunu açıkça gösteriyor.
Altyapı ve Bina Dışı Projelerde Kritik Durum: Stratejik Yatırımlar Risk Altında
Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi de Kasım 2025'te bir önceki aya göre yüzde 1,14, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 25,33 gibi rekor bir oranla yükseliş sergiledi. Bu kategorideki dikkat çekici detaylar ise şunlar:
- Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1,72 gibi önemli bir artış kaydederken, işçilik endeksi yüzde 0,04 gibi sembolik bir oranda azalma gösterdi. Bu durum, bina dışı projelerde işçilik maliyetlerinde kısa vadeli ve geçici bir soluklanma yaşansa da, genel yükseliş trendini temelden değiştirmemiş ve uzun vadede sürdürülebilirliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratmıştır.
- Yıllık bazda ise malzeme endeksi yüzde 21,9, işçilik endeksi ise yüzde 33,14 ile tüm sektördeki en yüksek artış oranlarından birine ulaştı. Bu veriler, özellikle yol, köprü, baraj, enerji tesisleri gibi ulusal stratejik öneme sahip altyapı projelerinin bütçelerini derinden sarsma ve planlanan yatırımları sekteye uğratma potansiyeli taşıyor.
Sektör Temsilcilerinden Ankara'ya Son Çağrı: "Alarm Zilleri Çalıyor, Acil Müdahale Şart!"
İnşaat sektörünün önde gelen temsilcileri, girdi maliyetlerindeki bu devasa artışların, sadece mevcut projelerin finansman dengesini bozmakla kalmayıp, planlanan birçok yeni yatırımın da askıya alınmasına yol açtığını endişeyle dile getiriyor. Özellikle kamuya taahhüt edilen projelerde faaliyet gösteren firmaların, artan maliyetler karşısında batık riskiyle pençeleştiği belirtiliyor. Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) yetkilileri, YeniTürk Haber Merkezi'ne yaptıkları açıklamada, temel malzeme fiyatlarındaki öngörülemez ve spekülatif dalgalanmaların yanı sıra, işçilik maliyetlerindeki yıllık yüzde 30'u aşan fahiş yükselişlerin, projelerin maliyet tahminlerini neredeyse imkansız hale getirdiğini ve birçok firmanın adeta iflasın eşiğinde olduğunu vurguladı. Ankara'ya yapılan net çağrılarda, ekonomik istikrarın ve sektörün geleceğinin teminat altına alınması adına, KDV ve ÖTV indirimleri, uygun maliyetli finansman paketleri ve en önemlisi, kamu ihalelerinde enflasyonist etkilere karşı fiyat farkı kararnamelerinin ivedilikle güncellenmesi gibi hayati önlemlerin derhal hayata geçirilmesi gerektiği şiddetle talep ediliyor.
Konut Piyasasında Yeni Dalga: Fiyatlara Zam, Vatandaşa Ek Yük
Ekonomi uzmanları ve piyasa analistleri, inşaat maliyetlerindeki bu keskin ve sürekli artışın, konut fiyatlarına ve genel ekonomik dengeye kaçınılmaz bir şekilde yansıyacağı konusunda ortak görüşte. Girdi maliyetlerindeki bu sarmal yükselişin, doğrudan konut ve diğer yapı maliyetlerine eklenerek nihai tüketiciye fatura edileceği öngörülüyor. Bu durumun, özellikle dar ve orta gelirli vatandaşların konut edinimini daha da erişilmez hale getireceği, piyasada arz-talep dengesini kritik ölçüde bozarak fiyatları kontrolsüzce yukarı çekeceği tahmin ediliyor. Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde zaten kronikleşmiş olan konut açığının, bu maliyet artışlarıyla birlikte daha da derinleşmesinden ve toplumsal sorunlara yol açmasından ciddi endişe duyuluyor.
Makroekonomik Yankılar: Büyüme ve İstihdam Hedeflerine Darbe
İnşaat sektörünün, sadece kendisiyle sınırlı kalmayıp, doğrudan ve dolaylı olarak yüzlerce alt sektörü canlı tuttuğu, ülke ekonomisi için hayati bir istihdam alanı yarattığı göz önüne alındığında, Kasım 2025'teki maliyet baskısının makroekonomik etkileri Ankara'daki karar alıcılar tarafından büyük bir endişeyle takip ediliyor. Sektör analistleri, bu ağır tablonun yeni yatırım kararlarını geciktirerek piyasadaki belirsizliği derinleştirebileceğini ve büyüme beklentilerini aşağı çekebileceğini belirtiyor. Potansiyel proje iptalleri veya ertelenen yatırımlar, ciddi istihdam kayıplarına yol açabilir ve Türkiye'nin ekonomik büyüme hedeflerini doğrudan olumsuz etkileyebilir. Özellikle kentsel dönüşüm gibi toplumsal refah ve deprem güvenliği açısından stratejik öneme sahip projelerin de bu maliyet artışlarından ötürü akamete uğrayabileceği uyarısı yapılıyor. Konut arzında yaşanabilecek potansiyel ve kalıcı daralma, emlak piyasasında uzun vadeli yapısal sorunları tetikleyerek, artan kira fiyatları üzerinden geniş çaplı sosyal gerilimlere yol açabilir. Tüm bu faktörler, genel ekonomik aktiviteyi yavaşlatma ve halihazırda zorlu olan enflasyonla mücadeleyi daha da güçleştirme potansiyeli taşıyor.
Ankara'ya Acil Çözüm Çağrısı: Gelecek İçin Bir Dönüm Noktası
İnşaat sektörünün sürdürülebilirliğini sağlamak, ekonomik büyüme ivmesini korumak ve istihdam kayıplarını önlemek adına Ankara'nın kısa vadede somut, cesur ve etkin adımlar atması gerektiği konusunda tüm paydaşlar hemfikir. İlgili bakanlıklar düzeyinde, sektör temsilcileriyle hızla yapılacak kapsamlı istişareler ve ortak akılla geliştirilecek yenilikçi çözümler, bu derinleşen krizin yıkıcı etkilerini hafifletmede yaşamsal bir rol oynayacak. Alanında yetkin uzmanlar, bu meselenin artık sadece sektörel bir sorun olmanın çok ötesine geçerek, ulusal güvenliği ve toplumsal refahı doğrudan ilgilendiren bir öncelik haline getirilmesi gerektiğini ısrarla vurguluyor. Gelecek aylarda açıklanacak yeni ekonomik veriler ve Ankara'dan gelecek politika sinyalleri, sektörün önümüzdeki dönemdeki kaderini belirleyecek anahtar faktörler olacak; zira Türkiye inşaat sektörü, adeta soluksuz kalmış bir şekilde, acil ve kararlı bir el uzanmasını dört gözle bekliyor.
