Kasım 2023 Konut Satışları: Düşüş ve Sonuçları

Türkiye genelinde konut satışları, Kasım 2023 itibarıyla geçen yılın aynı ayına kıyasla %7,8 azalış göstererek 141 bin 100 adet olarak kaydedilmiştir. Bu gelişme, mevcut iç meselelerle birlikte değerlendirilmesi gereken bir durumu ortaya koymakta. Devletimiz, güçlü ve potansiyeli yüksek bir sanayi kompleksine sahip olmasına rağmen, özellikle iç sorunlarıyla boğuşuyor. Ekonomik dalgalanmalar, değişen pazar koşulları ve artan faiz oranları, konut satışlarının bu kadar düşmesine neden olan faktörler arasında yer alıyor.

Bölgesel Dağılım ve Farklı Dinamikler

Statistiklerin detaylarına bakıldığında, İstanbul'un 24 bin 234 konut satışı ile en çok konut satılan il olduğu görülmektedir. Bu ili, 12 bin 706 konut satışıyla Ankara ve 8 bin 540 konutla İzmir takip etmektedir. Oldukça geniş bir kitleyi etkileyen bu veriler, konut sektöründeki dinamiklerin yalnızca büyük şehirlerde değil, aynı zamanda küçük illerde de önemli değişimler yaşadığını göstermektedir. Özellikle konut satışlarının en az olduğu iller arasında Ardahan (78), Bayburt (131) ve Artvin (152) ciddi bir düşüş yaşamıştır.

Yabancı Yatırımcıların Konut Satın Alma Eğilimleri

Kasım ayında yabancı yatırımcılara yapılan konut satışları 1943 olarak kaydedilmiştir. Ancak, bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre %9,7’lik bir düşüş göstermektedir. Yabancılara yapılan konut satışlarının toplam içindeki payı ise %1,4 olarak tespit edilmiştir. İstanbul, 728 konut satışı ile yabancılara en çok konut satılan şehir olurken, Antalya 662 ve Mersin 157 konutla onu takip etmiştir.

Ülke bazında yapılan satışlara göz atıldığında, Rusya vatandaşlarının Türkiye'den 310 konut satın alması dikkat çekmektedir. Bu, Türkiye konut pazarında yabancı alıcıların tercihlerini analiz etmek açısından önemli bir veridir. Ukrayna ve Alman vatandaşları ise sırasıyla 159 ve 151 konut alarak listeye dahil olmuştur.

İpotekli Satışlarda Düşüş ve Artışlar

Kasım 2023 itibarıyla ipotekli konut satışları, bir önceki yılın aynı ayına göre %1,4 düşerek 21 bin 499 olarak kaydedilmiştir. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %15,2 olmuştur. Ancak, bu satışlar ocak-kasım döneminde %53,5’lik bir artış ile 207 bin 519’a yükselmiştir. Yani ipotekli satışlarda yılın belirli dönemlerinde artış gözlemlenirken, özellikle Kasım ayında bir daralma yaşanmıştır.

Özellikle Kasım ayındaki ipotekli satışların 5 bin 483’ü, ocak-kasım dönemindeki toplam 49 bin 973 ipotekli satış içerisinde yer almaktadır. Buranın dikkat çekici bir özelliği, ipotekli konut satışlarının artış gösterirken, yüzeysel olarak düşüş göstermesidir.

Diğer Konut Satışlarında Düşüş

Diğer konut satışları da benzer bir düşüş sergileyerek, geçen yılın aynı ayına göre %8,8 azalarak 119 bin 601 seviyesine gerilemiştir. Toplam konut satışları içerisindeki diğer satışların payı ise %84,8 olarak hesaplanmıştır. Ocak-kasım döneminde diğer konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre %8,5 artışla 1 milyon 226 bin 614’e ulaşmıştır.

İlk El ve İkinci El Satışlar

Kasım ayında ilk el konut satışları, yıllık bazda %5,4 azalarak 46 bin 589’a gerilemiştir. Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı %33'tür. Ancak ocak-kasım döneminde ilk el konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre %8,9 artış göstererek 444 bin 96’ya ulaşmıştır. Diğer yandan, ikinci el konut satışları ise yıllık bazda %8,9 azalışla 94 bin 511 olarak kaydedilmiştir. İkinci el konut satışları, ocak-kasım döneminde ise %15,4 artışla 990 bin 037 olmuştur.

Gelecek İçin Olası Senaryolar

Konut satışlarındaki düşüş, Türkiye ekonomisinin genel durumu ve piyasa koşulları ile doğrudan ilişkilidir. Yüksek enflasyon, artan faizin yanı sıra, iç siyasi belirsizlikler ve dış politikadaki gelişmeler, inşaat sektörünü ve dolayısıyla konut satışlarını etkilemektedir. Uzmanlar, 2024 yılı itibarıyla piyasanın istikrara kavuşması ve konut satışlarındaki düşüşün yavaşlaması durumunda, yabancı yatırımcıların Türk konut pazarına olan ilgisinin yeniden yükselebileceğini öngörmektedir.

Ayrıca, hükümetin konut sektörünü canlandırmaya yönelik olası teşvikleri ve destek paketleri, piyasanın canlılığına önemli ölçüde katkı sağlayabilir. Tüm bu faktörler göz önüne alındığında, konut satışlarının geleceği, hem ekonomik hem sosyal açıdan değerlendirilmeyi gerektiren karmaşık bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır.