2024 yılı, Türkiye'nin ekonomik yapısında büyük değişimlerin yaşandığı bir dönem olarak kaydedilmektedir. Küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ), Türkiye'nin ihracat rakamları içindeki kritik konumlarıyla dikkat çekiyor. Yapılan ihracatın %29,6'sını KOBİ'lerin gerçekleştirmesi, bu işletmelerin Türkiye'nin ekonomik belkemiği olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.
KOBİ'ler Nedir ve Ekonomideki Rolü
Küçük ve orta büyüklükteki işletmeler, genel olarak çalışan sayıları ve yıllık cirolarıyla tanımlanır. Türkiye'de KOBİ'ler, tüm işletmelerin yaklaşık %99'unu oluşturarak ülke istihdamının büyük bir bölümünü sağlamaktadır. Bu işletmeler, ekonomik kalkınmanın sağlanmasında ve istihdamın artırılmasında büyük bir etki yaratır. Özellikle KOBİ'lerin ihracat ve ithalat üzerindeki etkisi, ekonominin sürdürülebilirliği açısından kritik bir gösterge olarak değerlendirilmektedir.
KOBİ'lerin 2024 İhracat Rakamları
2024 yılı itibarıyla Türkiye'nin toplam ihracat rakamının %29,6'sının KOBİ'ler tarafından yapılması, bu işletmelerin uluslararası pazarlara açılma konusundaki başarısını gözler önüne sermektedir. Aynı dönemde KOBİ'lerin ithalat içerisindeki payı %15,9'a ulaşmıştır. Bu durum, KOBİ'lerin ürün çeşitliliği ve kalite düzeyinin artışı ile doğrudan ilişkilidir. Özellikle Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2024 yılında KOBİ'ler toplam girişim sayısının %99,6'sını oluşturmuş ve istihdamın %68,5'ini sağlamıştır.
KOBİ'lerin İhracatını Artıran Faktörler
KOBİ'lerin ihracat oranlarının yükselmesinde birkaç önemli faktör rol oynamaktadır. İlk olarak, devlet destekleri ve teşvikleri, küçük işletmelerin büyümesine ve pazara daha hızlı girmesine imkan tanımaktadır. Dijitalleşme sürecinin hız kazanması, KOBİ'lerin küresel pazarda daha görünür olmasını sağlıyor. Uzmanlar bu durumu şöyle yorumlamaktadır: 'Dijital platformların sağladığı olanaklar, küçük işletmelerin uluslararası müşterilere daha kolay ulaşmasını sağlıyor.'
Geçmiş Örnekler ve Başarı Hikayeleri
Dünyada benzer başarı örnekleri mevcuttur. Örneğin, Almanya'da KOBİ'ler, ihracatın yaklaşık %70'ini oluşturmakta ve bu ülkedeki ekonomik istikrarın temel dinamiklerinden biri olarak görülmektedir. KOBİ’lerin Türkiye'deki başarı hikayeleri, gelecekte daha fazla adım atılması gerektiğini düşündürtmektedir.
Gelecek Öngörüleri
Türkiye'deki KOBİ'lerin ihracatının artış göstermesi, gelecekte daha fazla yenilikçi ürün ve hizmet geliştirilmesine zemin hazırlayabilir. Ancak global ekonomideki dalgalanmaların etkisiyle KOBİ'lerin karşılaşabileceği zorluklar da bir gerçektir. Bu bağlamda, devlet desteklerinin ve yerel yönetimlerin KOBİ'lere sağladığı teşviklerin devam etmesi, bu sürecin önemli bir destekçisi olacaktır. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda özellikle teknoloji odaklı KOBİ'lerin ihracat paylarının daha da artacağını öngörmektedirler.
KOBİ'lerin İnovasyon ve Ar-Ge Yeterliliği
Mali ve mali olmayan şirketlerin 2024 yılına ilişkin toplam gayri safi yurt içi Ar-Ge harcamasının 119 milyar 151 milyon lira olduğu bildirilmiştir. Bu harcamanın %28,8'ini KOBİ'ler gerçekleştirmiştir. KOBİ'lerin stratejik önemi, Ar-Ge ve inovasyon alanında da kendini göstermektedir. KOBİ'lerde istihdam edilen toplam Ar-Ge personelinin, mali ve mali olmayan şirketlerde toplam 203 bin 518 kişi olduğu bildirilmiş, bu personelin %43,7’sinin KOBİ'lerde çalıştığı belirtilmiştir.
KOBİ'lerin İhracatını Etkileyen Sektörler
KOBİ'lerin 2024 yılında toplam ihracatında en büyük katkıyı imalat sanayinin sağladığı gözlemlenmektedir. İmalat sektörü, KOBİ'lerin ihracatının %91,1'ini oluşturarak bu alandaki etkinliğini ortaya koyuyor. Diğer yandan, KOBİ'lerin 2024 yılında gerçekleştirdiği ihracatta, diğer alanlara göre makine ve ekipmanlar gibi kalemlerin %12,6, giyim eşyası sektörünün %10,8, tekstil ürünlerinin %7,5 oranında paya sahip olduğu görülüyor.
Sonuç
Türkiye'nin 2024 yılı itibarıyla KOBİ'leri, sadece iç ekonomisini güçlendirmekle kalmayıp, global pazarda da önemli bir oyuncu olma yolunda büyük adımlar atmaktadır. Tüm bu unsurlar bir araya geldiğinde, Türkiye'deki KOBİ'ler, ekonominin belkemiği olmanın ötesinde, yenilikçi ürün ve hizmetler geliştiren, global pazarda rekabetçi bir konuma gelmeyi hedefleyen dinamik bir yapı haline gelmiştir.
