Küresel Piyasalar ABD Enflasyonuna Kilitlendi: Belirsizlikler Arasında Yapay Zeka Rüzgarı Esiyor
Yeni yıla girilirken, küresel piyasalar karmaşık bir dengede seyrediyor ve varlık fiyatlamaları üzerinde yatırımcıların portföy tercihlerini yeniden değerlendirmesi, yaşanan jeopolitik gerilimler ve açıklanan makroekonomik veriler etkili olmayı sürdürüyor. Özellikle yapay zeka sektöründeki süregelen iyimserlikle yön bulmaya çalışan yatırımcılar için bu kritik hafta, ABD'den gelecek tüketici enflasyonu (TÜFE) verileriyle dünya ekonomisinin rotasını belirleyecek temel gösterge olarak tüm dikkatleri üzerine çekiyor. Geçtiğimiz hafta yaşanan bazı şaşırtıcı gelişmeler ise piyasaların genel risk iştahını beklenenden az etkilemiş olsa da, arka planda hareketlilik hız kesmiyor.
Jeopolitik Fırtınalar: Venezuela, Grönland ve Trump'ın Savunma Vizyonu
Geçtiğimiz hafta, jeopolitik gelişmeler piyasaların odağına yerleşti. ABD yönetiminin Venezuela'ya askeri müdahalesi ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ülke dışına çıkarılmasıyla Güney Amerika'da tansiyon doruğa çıktı. Bu müdahale, bölgedeki siyasi dinamikleri kökten değiştirirken, küresel piyasalarda risk iştahını şaşırtıcı bir şekilde sınırlı düzeyde etkiledi. Ancak teknoloji ve yapay zeka şirketlerinin hisselerine olan ilgi devam etti.
ABD eski Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları da küresel jeopolitik arenada geniş yankı uyandırdı. Trump, ABD merkezli Truth Social hesabından yaptığı paylaşımlarda, Amerikan ordusunun geleceğine ilişkin vizyonunu ortaya koydu. 2027 yılındaki savunma bütçesinin 1,5 trilyon dolar seviyesine çıkarılması gerektiğini vurgulayan Trump, bu bütçenin "uzun zamandır hayallerini kurdukları orduyu kurmalarını ve düşman kim olursa olsun güvende olmalarını sağlayacağını" ifade etti. Ayrıca, büyük kurumsal yatırımcıların müstakil konut satın almasını yasaklamak için adımlar attığını ve askeri ekipman üretimindeki sorunlar çözülene kadar savunma şirketlerinin temettü dağıtımı ile hisse geri alımı yapmasına izin vermeyeceğini duyurdu. Bu sert açıklamalar, özellikle Avrupa'da savunma sanayii hisselerinde rekor bir yükselişi tetikledi.
Trump'ın stratejik konuma sahip ada ülkesi Grönland'a yönelik söylemleri ise uluslararası ilişkilerde tansiyonu daha da yükseltti. Trump, Rus ve Çin varlığının arttığını savunarak, "Ulusal güvenliğimiz açısından Grönland'a ihtiyacımız var. Grönland'a Rusya veya Çin'in gitmesini istemiyoruz. Eğer Grönland'ı biz ele geçirmezsek Rusya veya Çin komşunuz olacak. Bu, olmayacak." diyerek, bu konuda kararlı olduklarını belirtti. Danimarka ile Grönland konusunda bir anlaşmaya varmayı arzu ettiğini kaydeden Trump, eğer bu gerçekleşmezse "zor yolu" kullanmaya da hazır olduklarını dile getirdi. ABD'nin Venezuela'da düzenlediği askeri müdahalenin ardından Trump'ın Grönland'a yönelik bu söylemleri, Euro Bölgesi'nde jeopolitik endişeleri belirgin şekilde artırdı.
Fed'in Şahin Duruşu Sona mı Eriyor? ABD Enflasyonunda Kritik Viraj
12 Ocak ile başlayacak haftada açıklanacak olan ABD tüketici enflasyonu (TÜFE) verileri, dünya genelindeki yatırımcıların ve ekonomistlerin ana gündem maddesi olmaya devam ediyor. Amerikan Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikaları üzerinde doğrudan etkili olması beklenen bu veriler, piyasalardaki risk iştahını şekillendirecek. Beklentiler, enflasyonun seyrine bağlı olarak Fed'in sıkılaştırma politikasındaki duruşunu gözden geçirebileceği yönünde.
Geçtiğimiz dönemde, yükselen enflasyonun küresel büyüme üzerindeki baskısı ciddi endişeler yaratmış, ancak son aylardaki bazı ılımlı sinyaller bir nebze olsun rahatlama sağlamıştı. Bu bağlamda, geçen yıl aralıkta ABD'de tarım dışı sektörlerde istihdamın 50 bin kişi artarak beklentilerin altında kalması ve işsizlik oranının aynı dönemde yüzde 4,5'ten yüzde 4,4'e gerilemesi, iş gücü piyasasında bir soğumaya işaret etti. Analistler, istihdam artışındaki yavaşlamanın iş gücü piyasasındaki soğumaya işaret ettiğini, buna karşın işsizlik oranındaki azalmanın endişeleri sınırlı da olsa yatıştırdığını ve Fed'in bu ay politika faizini sabit tutacağı yönündeki beklentileri desteklediğini belirtti. Örneğin, 2023 yılının ilk çeyreğinde de benzer bir iş gücü piyasası yavaşlaması yaşanmış, bu durum Fed'in faiz artırımlarına ara vereceği yönündeki beklentileri güçlendirmişti. Uzmanlar, bu hafta açıklanacak enflasyon verisinin, bu eğilimin kalıcı olup olmadığını belirlemede ve Fed'in olası bir güvercin tonuna dair ipuçları vermede kilit rol oynayacağını ifade ediyor.
Küresel Borsalar Rekor Peşinde, Emtialar Yükselişte
Geçen hafta dünya borsalarında genel olarak alıcılı bir seyir öne çıktı. New York borsasında, S&P 500 endeksi yüzde 1,57, Nasdaq endeksi yüzde 1,88 ve Dow Jones endeksi yüzde 2,32 yükseldi. Özellikle S&P 500 endeksi rekor tazeleyerek yatırımcıların dikkatini çekti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise haftalık bazda yaklaşık 3 baz puan azalarak haftayı yüzde 4,17'de tamamladı.
Emtia piyasalarında ise Fed'e ilişkin artan gevşeme tahminleri, yükselen jeopolitik tansiyon ve merkez bankalarının alımlarıyla altın ve gümüşte önemli bir yükseliş eğilimi yaşandı. Altının ons fiyatı haftayı yüzde 4,1 değer kazancıyla 4 bin 510 dolardan, gümüşün ons fiyatı ise yüzde 10,2 yükselişle 80 dolardan kapattı. Dolar endeksi yüzde 0,7 yükselişle 99,1 seviyesinde haftayı tamamlarken, Brent petrolün varili de yüzde 3,3 artışla 62,7 dolarda seyretti.
Avrupa Borsalarında Rekorlar: Savunma Hisseleri Zirvede
Avrupa borsaları geçen hafta savunma hisseleri öncülüğünde pozitif bir seyir izledi. Trump'ın 2027 için ABD savunma bütçesi hedefini açıklaması, Venezuela'daki askeri müdahale ve Grönland ekseninde artan jeopolitik gerilimler sonrası Avrupalı silah üreticilerinin hisseleri rekor seviyelere ulaştı. Özellikle Stoxx Havacılık ve Savunma Endeksi, art arda altıncı işlem gününde de yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,74, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,04, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,76 ve Almanya'da DAX endeksi yüzde 2,94 yükseldi. DAX 40, CAC 40 ve FTSE 100 endeksleri geçtiğimiz hafta rekor tazeledi. Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin haber akışı ve devam eden çatışmalar da bölgedeki piyasaların yönü üzerinde etkili olmayı sürdürüyor. Gelecek hafta Almanya'da açıklanacak tüketici enflasyonu ve büyüme verileri yatırımcıların odağına yerleşti.
Asya'da Yapay Zeka Rüzgarı ve Çin-Japonya Ticaret Gerilimi
Asya tarafında ise Hong Kong hariç alıcılı bir seyir öne çıktı. Teknoloji şirketlerindeki "yüksek değerleme" endişelerinin hafiflemesi ve özellikle veri merkezleri ile gelişmiş bilgi işlem alanlarından gelen artan yapay zeka talebine yönelik iyimser beklentiler fiyatlamalarda etkili oldu. Yatırımcıların bu alanlara yönelik pozisyon almaya devam etmesiyle özellikle Güney Koreli yarı iletken hisselerindeki yükseliş dikkat çekti. Bu gelişmelerle haftalık bazda Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 3,82, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,42 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,18 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,41 düşüş yaşadı.
Bölgede Japonya ile Asya'nın en büyük ekonomisi olan Çin arasında geçen yılın kasım ayından bu yana tırmanan gerilim yakından takip edildi. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, Tokyo'nun Pekin'e kapıları kapatmadığını ve diyaloğa açık olduğunu açıkladı. Çin'in Japonya'ya çift kullanımlı ürün ihracatına yönelik hafta içinde aldığı kontrol uygulama kararı da gündemdeydi. Çin'in ihracat kontrol listesinde yaklaşık 1100 ürün bulunuyor. Bu ürünler içerisinde samaryum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum ve lutesyum gibi orta ve ağır nadir toprak elementleri yer alıyor. Bu durum, Japon otomotiv endüstrisi için hayati önem taşıyan nadir toprak elementleri sevkiyatını kısıtlayabileceği yönündeki endişeleri beraberinde getirse de, konuya ilişkin haber akışının devam etmesi, ilk etapta yatışan endişelerin tekrar canlanmasına neden oldu.
Yapay Zeka Coşkusu Sürüyor: Ancak Riskler Göz Ardı Edilmiyor
Geçen hafta piyasalardaki pozitif rüzgarın arkasındaki önemli faktörlerden biri de yapay zeka (YZ) teknolojileriyle ilişkili şirketlere yönelik süregelen iyimserlikti. Yapay zeka şirketlerinin yatırımlarına devam edeceğine ve kazançlarını artıracağına yönelik beklentiler, piyasalarda risk iştahının artmasını sağlayan önde gelen faktörler arasında yer aldı. Bu durum, küresel ekonomideki genel belirsizliklere rağmen belirli sektörlerdeki güçlü performansın devam edebileceğinin bir işareti olarak yorumlanıyor. Ancak piyasa analistleri, yapay zeka coşkusunun sürdürülebilirliği konusunda dikkatli olunması gerektiğini, makroekonomik verilerdeki ani değişimlerin ve faiz beklentilerinin bu alandaki risk algısını da olumsuz etkileyebileceğini hatırlatıyor. Aşırı değerlemeler, yatırımcıları potansiyel düzeltmeler konusunda tetikte olmaya çağırıyor.
Borsa İstanbul Rekor Tazeledi: Türkiye'nin Gündemi Cari Açık ve Bütçe
Yurt içinde geçtiğimiz hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 6,11 yükselişle 12.200,95 puandan kapanarak rekor tazeledi. Dolar/TL ise haftayı önceki haftalık kapanışın hemen üzerinde 43,0370'ten tamamladı. Türkiye ekonomisi için gelecek hafta yurt içinde açıklanacak geçen yılın kasım ayına ilişkin ödemeler dengesi verisi ekonomi ajandası içinde öne çıkıyor. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının kasım ayında 3 milyar 107 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının 2025 yılında ise 22 milyar 303 milyon dolar açık vereceğini öngörüyor. Bu veriler, Türkiye'nin dış ticaret dengesi ve ekonomik sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor.
Küresel Piyasaların Haftalık Ajandası: Kritik Veri Yağmuru Yolda
Küresel piyasalar için bu hafta açıklanacak veriler büyük önem taşıyor. İşte yatırımcıların ve ekonomistlerin yakından takip edeceği kritik takvim:
- ABD: 12 Ocak ile başlayacak haftada salı günü tüketici enflasyonu ve yeni konut satışları, çarşamba günü üretici enflasyonu, perakende satışlar, cari denge ile Fed'in Bej Kitap raporu, perşembe günü haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve New York Fed sanayi endeksi, cuma günü ise sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranı verileri takip edilecek.
- Avrupa: Gelecek hafta pazartesi Almanya'da cari denge, perşembe Almanya'da büyüme, Euro Bölgesi'nde sanayi üretimi ve dış ticaret dengesi, cuma günü ise Almanya'da enflasyon verileri piyasaların radarında olacak.
- Asya: Gelecek hafta pazartesi günü tatil sebebiyle Japonya'da işlemler gerçekleştirilmeyecek. Salı Japonya'da dış ticaret dengesi, çarşamba Çin'de dış ticaret dengesi, perşembe Japonya'da üretici enflasyonu verileri takip edilecek.
- Türkiye: Yurt içinde gelecek hafta salı günü ödemeler dengesi, perşembe günü bütçe dengesi ve cuma Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Piyasa Katılımcıları Anketi verileri açıklanacak.
Piyasalarda Yarının Yankıları: Beklentiler ve Risk Haritası
Önümüzdeki dönemde küresel piyasaların seyrini, Amerikan Merkez Bankası'nın faiz politikaları, jeopolitik risklerin seyri ve küresel ekonomideki toparlanma dinamikleri belirlemeye devam edecek. Özellikle ABD enflasyon verileri, Fed'in sıkılaştırma döngüsünden çıkış veya duruşunu koruma konusundaki eğilimini netleştirecek ve küresel sermaye akışlarını doğrudan etkileyecek. Yapay zeka teknolojileri etrafındaki iyimserlik, piyasalarda güçlü bir rüzgar estirse de, makroekonomik göstergelerdeki ani değişimler ve olası aşırı değerlemeler bu coşkuyu frenleyebilir. Uluslararası ilişkilerdeki tansiyon, özellikle Çin ile Japonya arasında geçen yılın kasım ayından bu yana tırmanan gerilim ve Trump'ın Grönland gibi stratejik bölgelere yönelik iddiaları, yatırımcı algısını ve küresel risk primlerini etkilemeye devam edecek. Türkiye özelinde ise kasım ayına ilişkin cari açık ve bütçe dengesi verileri, ekonomik görünüm açısından önemli ipuçları sunacak ve orta vadeli beklentileri şekillendirecek. Tüm bu faktörler bir araya geldiğinde, 2024 yılının küresel piyasalar için hem çalkantılı geçeceği hem de yeni fırsat pencereleri açabileceği sinyallerini veriyor.
