Makine İhracatında Sıcak Gelişmeler
Türkiye'nin makine ihracatı, 2024 yılının Ocak-Kasım döneminde kaydedilen %0,8'lik artışla toplam 26 milyar doları aştı. Makine İhracatçıları Birliği'nden (MAİB) alınan verilere göre, serbest bölgeler de dahil olmak üzere makine imalat sanayisinin konsolide ihracatı, yılın 11 ayında 2023 yılının aynı dönemine kıyasla %0,8 artışla 26 milyar dolara ulaştı. Bu artış, Türk makine sanayisinin uluslararası alanda rekabet gücünü artırdığının bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
Kritik İhracat Rakamları
2024 yılının ilk 11 ayında, Türkiye'nin toplam makine ihracatı 26 milyar dolara ulaşırken, son 12 aylık ihracat 28,4 milyar dolara yükseldi. Almanya’ya gerçekleştirilen ihracat %5,3 artışla 2,9 milyar dolara, ABD pazarına yapılan ihracat %6,7’lik artışla 1,7 milyar dolara ulaştı. Ancak Irak pazarında %8,4 oranında bir gerileme yaşandı ve makine ihracatı 670 milyon dolara düştü. Dikkat çekici bir durum olarak, Suriye'ye yapılan makine satışları %183 oranında artarak 134 milyon dolara ulaştı. Bu durum, Türkiye'nin yeni pazarlar yaratma konusundaki çabalarını gözler önüne seriyor.
Küresel Parasal Sıkılaşma ve Etkileri
MAİB Başkanı Kutlu Karavelioğlu, küresel parasal sıkılaşma politikalarının kontrollü bir şekilde gevşemeye başladığını belirtti. Ancak dünya sanayi üretimi üzerindeki baskıların devam ettiğini ifade eden Karavelioğlu, ihracatta tonaj bazında yaşanan %6,9’luk gerilemeye rağmen, kilogram başına ortalama fiyatın 8,1 dolarda kalmasının değer bazında artışı desteklediğini vurguladı. Bu veriler, Türk makine sanayisinin karşılaştığı zorluklarla birlikte gelecekteki ihracat stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor.
İnovasyon ve Yerli Üretim Üzerine Vurgu
Sektördeki temsilciler, inovasyona ve yerli üretime yatırımların artırılması gerektiğini belirtiyor. “Sanayi Hızlandırma Yasası” çerçevesinde, Avrupa'da üretilen ekipmanların oranının %70’e çıkarılması hedefleniyor. Karavelioğlu, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile olan stratejik partnerlik talebini güçlendirerek yan sanayi ilişkilerini geliştirmesi gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca, ABD'nin tetiklediği ticaret savaşları kapsamında, Çin'in ABD’ye yaptığı ihracatın %29 azaldığı belirtilirken, bu durumun Türkiye gibi stratejik pazarlara yönelik etkilerini de beraberinde getirdiği kaydedildi.
2026 İçin Umut Veren Gelişmeler
Finansman maliyetlerini olumlu yönde etkileyecek küresel gelişmeler, 2026 yılı için iyimser beklentilerin artmasına yol açıyor. Karavelioğlu, “Rekabetçiliğin bir ayağı korumacılık, diğer ayağı maliyet kontrolüdür” diyerek Türk sanayisinin inovasyonu ve yerli üretim kapasitesini artıracak politikaları kararlılıkla uygulaması gerektiğinin altını çizdi. Makine sektöründe yaşanan %6,1’lik daralma, sektördeki yeni yatırımların artmasına rağmen kapasite kullanım oranının Ekim ayında %63,9’a gerilemesine yol açtı. Bu durum, Türkiye'nin ithalata bağımlılığını tekrar gündeme taşıdı.
Çözüm Stratejileri ve Gelecek Perspektifi
Karavelioğlu, makine sektöründeki genel sanayi eğiliminden belirgin bir farklılık yaşandığını ve büyük çoğunluğunun ithal makinelerle karşılandığını vurguladı. Finansmana erişimin kolaylaştırılması ve yerli üretimde yapılacak yenilikçi yatırımların, Türkiye'nin makine sanayi açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtti. İnşaat, otomotiv ve tarım makineleri gibi sektörlerde talep artışının sürdürülmesi, ihracat rakamlarının olumlu yönde etkilenmesine yardımcı olabilecek. Böylelikle, Türkiye’nin uluslararası alanda rekabet gücünü artırma yolundaki çabalarının daha da artacağı öngörülmektedir.
