Piyasalar Teknolojiyle Yükseldi: Fed ve Jeopolitik Riskler Tedirgin Ediyor

Küresel Piyasalar Teknolojiyle Rekor Kırdı: Fed Tehdidi ve Jeopolitik Gerilimler Gündemde

Küresel piyasalar, yeni haftaya teknoloji hisselerinin öncülüğünde güçlü bir yükselişle başlarken, yatırımcıların odağında ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bağımsızlığına dair artan endişeler ve devam eden jeopolitik gerilimler bulunuyor. Özellikle ABD'de cuma günü açıklanan istihdam verilerinin beklentileri tam karşılayamamasına rağmen, ülke ekonomisinin iyi durumda olduğuna dair sinyaller, borsalardaki yükselişleri destekleyici nitelikteydi.

Haftanın ilk işlem gününde, Asya ve Avrupa borsaları, özellikle teknoloji devlerinin beklentilerin üzerinde seyreden performanslarının etkisiyle pozitif bir seyir izledi. Bu durum, küresel ekonomiye dair iyimserliği artırsa da, piyasaların temel risk unsurları göz ardı edilmedi.

ABD Ekonomisi: İstihdam Verileri ve Tüketici Güveni

Piyasaların nabzını tutan ABD ekonomisine dair son veriler dikkat çekiyor. Ülkede tarım dışı sektörlerde istihdam, geçen yıl aralık ayında 50 bin kişi artarak beklentilerin altında kalırken, işsizlik oranı ise yüzde 4,5'ten yüzde 4,4'e geriledi. Fed'in yakından izlediği ortalama saatlik kazançlar ise bu dönemde aylık bazda yüzde 0,3 ve yıllık bazda yüzde 3,8 artarak 37,02 dolara ulaştı. Yıllık bazda yüzde 3,6 yükseleceği öngörülen kazançlar, beklentileri aşmış oldu.

Önceki döneme ait revizyonlar da iş gücü piyasasındaki soğumaya işaret ediyor. Ekim ayı tarım dışı istihdam azalışı 173 binden 105 bine, kasım ayı ise 64 binden 56 bine aşağı yönlü revize edildi. Bu veriler, iş gücü piyasasında ılımlı bir soğuma yaşandığını gösterirken, işsizlik oranının gerilemesi ve ortalama saatlik kazançların yükselmesi, Fed'in faiz indirimlerinde bir süre daha beklemede kalabileceği öngörülerini güçlendiriyor. Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi de ocak ayında 54'e çıkarak eylül ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin de son istihdam verilerinin ılımlı bir iş büyümesini ve düşük işe alım ortamını yansıttığını ifade etti.

Fed Bağımsızlığına Yönelik Eşi Benzeri Görülmemiş Tehdit

Piyasalardaki bu iyimser havayı gölgeleyen en önemli unsurlardan biri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bağımsızlığına yönelik artan tartışmalar ve doğrudan tehditler. Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın görev süresi boyunca zaman zaman gündeme gelen Fed bağımsızlığı endişeleri, bu hafta Fed Başkanı Jerome Powell'a yönelik cezai iddianame tehdidiyle zirveye çıktı.

Powell, ABD Adalet Bakanlığı'nın cuma günü Fed'e büyük jüri celbi tebliğ ettiğini ve bu celbin geçen yıl haziran ayında Senato Bankacılık Komitesi'nde verdiği ifadeyle bağlantılı bir cezai iddianame tehdidi içerdiğini duyurdu. Söz konusu ifadenin, tarihi Fed ofis binalarının yenilenmesini kapsayan çok yıllı bir projeye ilişkin olduğunu belirten Powell, duruma sert tepki gösterdi. Powell, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: "Demokraside hukukun üstünlüğüne ve hesap verebilirliğe derin bir saygı duyuyorum. Hiç kimse, Fed başkanı da dahil olmak üzere kanunların üstünde değildir. Ancak bu benzeri görülmemiş eylem, yönetimin tehditleri ve süregelen baskısı bağlamında daha geniş bir perspektiften değerlendirilmelidir."

Fed Başkanı, cezai suçlama tehdidinin asıl nedeninin Fed'in para politikası kararları olduğunu öne sürerek, "Cezai suçlama tehdidi, Fed'in faiz oranlarını Başkanın tercihlerini izlemek yerine halka neyin hizmet edeceğine dair en iyi değerlendirmemize dayanarak belirlemesinin bir sonucudur. Bu, Fed'in faiz oranlarını kanıtlara ve ekonomik koşullara dayanarak belirlemeye devam edip edemeyeceği, yoksa bunun yerine para politikasının siyasi baskı veya yıldırma eylemleriyle mi yönlendirileceğiyle ilgilidir" sözleriyle durumun ciddiyetini vurguladı. Analistler, bu gelişmenin tedirgin edici olduğunu ve bankanın bağımsızlığına ilişkin risklerin artması durumunda piyasalar üzerinde negatif bir etkiye sahip olabileceğini belirtiyor.

Küresel Gerilim Hattı: Ortadoğu'dan Pasifik'e

Öte yandan, küresel çapta devam eden jeopolitik gelişmeler de risk iştahını frenleyen bir diğer faktör olarak öne çıkıyor. Ortadoğu'daki İran protestoları, ABD'nin Venezuela'ya askeri müdahalesi, Çin ile Japonya arasındaki diplomatik kriz ve ABD'nin Grönland'ı ilhak edebileceğine yönelik tartışmalar gibi konular, yatırımcıların temkinli duruşunu sürdürmesine neden oluyor. Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın tarifelerinin yasallığına ilişkin ABD Yüksek Mahkemesi'nin beklenen kararı da açıklanmadı. Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, Yüksek Mahkeme'nin Trump'ın tarifeleri uygulamak için acil durum yetkilerini kullanmasına karşı bir karar vermesi halinde alternatif önlemleri devreye sokabileceklerini aktardı. Sektör temsilcileri, bu belirsizlik ortamının kısa vadede küresel tedarik zincirleri ve enerji fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.

Piyasalarda Rakamsal Yansımalar ve Rekorlar

Küresel piyasalarda yaşanan bu gelişmeler, çeşitli varlık sınıflarında önemli hareketlere neden oldu:

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,17'de seyrederken, Fed'in bağımsızlığına ilişkin endişelerin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 99 seviyesine geriledi.
Güvenli liman arayışlarının artmasıyla altının onsu 4 bin 601,3 dolarla yeni bir rekora imza attı. Cuma günkü kapanışa göre yüzde 1,8 artışla 4 bin 583 dolardan işlem gören altın, yatırımcısının yüzünü güldürdü. Gümüşün onsu ise yüzde 4,7 artışla 84,3 dolardan alıcı buldu.
Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,7 yükselişle 63,2 dolarda seyrediyor.

Borsalarda Teknoloji Rüzgarı ve Konut Desteği

Küresel borsalarda teknoloji hisseleri ve bazı özel sektörler öncülüğünde önemli yükselişler kaydedildi:

ABD Borsaları: Çip üreticilerinden Broadcom'un hisseleri yüzde 3,8, Intel'in hisseleri ise yüzde 10,8 değer kazandı. Ayrıca, Başkan Trump'ın konut piyasasını desteklemek amacıyla temsilcilerine 200 milyar dolarlık ipotekli tahvil (mortgage bond) alımı talimatı vermesinin ardından büyük konut geliştirme şirketlerinden D.R. Horton'un hisseleri yüzde 7,8 ve PulteGroup'un hisseleri yüzde 7,3 yükseldi. Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,48, S&P 500 endeksi yüzde 0,65 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,82 değer kazandı. S&P 500 endeksi, 6.978,36 puanla tarihi rekorunu kırdı. Ancak endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa Borsaları: Savunma hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle pozitif bir seyir izlendi. Avro Bölgesi'nde kasım ayı perakende satışları aylık bazda yüzde 0,2 (beklenti %0,1), yıllık bazda ise yüzde 2,3 (beklenti %1,6) artış gösterdi. Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,53 (rekor 25.281,18 puan), Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,44 (rekor 8.362,09 puan), İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,80 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,10 değer kazandı. Avrupa'da da endeks vadeli kontratlar güne negatif başlangıç yaptı.
Asya Borsaları: New York'taki yükselişler Asya piyasalarına da taşındı. Yapay zeka ve çip üretimine yönelik sürekli artan ilgi sayesinde teknoloji hisselerindeki yükselişler öne çıktı. Kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,7 (rekor 4.652,54 puan), Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 yükseldi. Japonya borsasında ise tatil nedeniyle işlem yapılmadı.
Borsa İstanbul ve Kur Piyasası: Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, cuma gününü yüzde 0,93 artışla 12.200,95 puanla tarihi rekor seviyeden kapattı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 artarak 13.785,00 puandan tamamladı. Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,2 artışla 43,0982'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 43,1400'dan işlem görüyor.

Yaklaşan Veriler ve Piyasa Yönü

Analistler, önümüzdeki dönemde açıklanacak makroekonomik verilerin ve merkez bankalarının para politikası adımlarının piyasaların yönünü belirlemede kritik rol oynayacağını vurguluyor. Bu hafta ABD'de açıklanacak enflasyon verisi piyasaların odağında bulunurken, yurt dışında Almanya'da cari denge ile Fed'e ilişkin gelişmeler de yakından takip edilecek. Yatırımcıların bu süreçte riskten kaçınma eğiliminde olabileceği ve güvenli liman arayışlarının artabileceği öngörülüyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.300 ve 12.400 puanın direnç, 12.100 ve 12.000 puanın ise destek konumunda olduğu belirtiliyor.