Sanayide Dönüşüm Cari Açığa Nefes Aldırıyor: Ankara'dan Stratejik Değerlendirme
Türkiye ekonomisi için yeni bir dönemin işaretlerini veren kritik bir değerlendirme, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'dan geldi. Yılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı kapsamlı açıklamada, özellikle Kasım 2025 dönemine ilişkin sanayi üretim endeksi verileri ışığında, sanayideki yapısal dönüşüm hamlelerinin ve enerji alanında kaydedilen devasa ilerlemelerin, hali hazırda oldukça düşük seviyelere gerilemiş olan cari açığın kalıcı olarak iyileşmesine önemli bir ivme kazandırdığını güçlü bir şekilde vurguladı. Sanayide çarkların kesintisiz dönmeye, istihdamı, büyümeyi ve ihracata katkı sunmaya devam ettiğini belirten Yılmaz'ın bu mesajları, ekonomik çevrelerde geniş yankı uyandırarak Türkiye ekonomisinin geleceğine dair net sinyaller verdi.
Yüksek Teknolojide Çift Haneli Yükseliş: Milli Sanayi Hamlesinin Dinamikleri
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'ın paylaştığı verilere göre, sanayi üretiminde kasım ayında yüzde 2,5'lik bir artış kaydedildi. Bu büyümenin en önemli itici gücü ise yüksek teknolojili ürünlerdeki çift haneli artış oldu. Yılmaz, bu stratejik durumu şu sözlerle özetledi: “Sanayi üretimimizde kasım ayında yüzde 2,5 artış kaydedildi. Yüksek teknolojili ürünlerde artış çift haneli.” Özellikle savunma sanayisi başta olmak üzere, kritik öneme sahip bu alandaki yüksek teknolojili ve katma değerli üretimdeki artışın dikkat çekici seviyelere ulaştığını belirten Yılmaz, bu ivmenin dış ticaret dengesi açısından taşıdığı stratejik öneme değindi. Yüksek teknolojili ürünlerdeki yerli üretimin artması, hem ithalat bağımlılığını azaltarak döviz çıkışını frenliyor hem de yüksek katma değerli ihracatı teşvik ederek ülkeye daha fazla döviz girişi sağlıyor. Bu hedefler doğrultusunda, Yüksek Teknoloji Araştırma ve Geliştirme (YTAK), HİT30 gibi stratejik teşvik programlarının ve diğer destek mekanizmalarının etkin bir şekilde sürdürüleceğinin altını çizdi. Bu teşvikler, sadece mevcut büyümeyi desteklemekle kalmayıp, Türkiye'yi yüksek katma değerli üretim liginde daha üst sıralara taşımayı ve teknolojik bağımsızlığını pekiştirmeyi hedefliyor.
Geçmişten Bugüne Cari Açıkla Mücadele: Kırılganlıktan Ekonomik Dirence Geçiş
Türkiye ekonomisi, onlarca yıl süren yüksek cari açık oranları ile çetin bir mücadele vermiş, bu durum zaman zaman makroekonomik dengelerde ciddi kırılganlıklara, kurlarda baskıya ve dış finansman ihtiyacına yol açmıştı. Özellikle 2000'li yılların başından itibaren artan enerji bağımlılığı ve ara malı ithalatının getirdiği yük, cari açığı kronik bir yapısal sorun haline getirmişti. Ancak son yıllarda atılan kararlı adımlar, üretim ve ihracat odaklı politikaların benimsenmesiyle bu seyrin değiştiğini gösteriyor. Yerli ve milli üretimin teşvik edilmesi, dış ticaret dengesinde gözle görülür bir iyileşme sağlamaya başladı. Örneğin, 2023 yılında yaşanan küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların ardından uygulamaya konulan ulusal enerji stratejileri, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının hızla devreye alınmasıyla ithalat bağımlılığını azaltma yönünde kritik bir eşik oluşturmuştu. Bu stratejiler, o dönemdeki potansiyel dış şokları bertaraf etmede önemli bir rol oynamıştı. Bu bağlamda, sanayideki yapısal dönüşüm ve teknolojik atılımlar, ülkenin kronik sorunlarından biri olan cari açığın sürdürülebilir bir şekilde düşürülmesinde kilit bir rol oynuyor ve kalıcı iyileşme hedefine ulaşılmasını sağlıyor. Bu dönüşüm, Türkiye'nin ekonomik bağımsızlık yolunda attığı en önemli adımlardan biri olarak tarihe geçiyor ve gelecek nesiller için daha güçlü bir ekonomi vadediyor.
Rakamlar ve Ekonomist Görüşleri: Sürdürülebilir Dengenin Yeni İşaretleri
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'ın ortaya koyduğu bu olumlu tablo, Türkiye'nin uzun süredir gündeminde olan cari açık sorununun çözümü yolunda atılan adımların somut bir sonucunu işaret ediyor. Özellikle sanayi üretimindeki yüzde 2,5'lik artış ve yüksek teknolojili ürünlerdeki çift haneli büyüme, ülkenin dış ticaret dengesine pozitif katkılar sunarak dış şoklara karşı direncini artırıyor. Önde gelen ekonomistler, yüksek katma değerli üretime geçişin hızlanmasının ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan stratejik yatırımların, ithalat bağımlılığını azaltarak cari açık üzerindeki baskıyı önemli ölçüde hafiflettiğini belirtiyor. Bu trendin, Türkiye'nin küresel tedarik zincirlerindeki konumunu güçlendireceği ve ihracat çeşitliliğini artıracağı öngörülüyor. Ayrıca, cari dengedeki bu olumlu seyrin, ülkenin kredi notu görünümüne pozitif yansıyarak uluslararası yatırımcılar nezdindeki güveni artırabileceği de dile getiriliyor. Sektör temsilcileri de sanayideki dijitalleşme ve yeşil dönüşüm süreçlerinin, uluslararası rekabette Türkiye'nin elini güçlendirdiğini ifade ediyor. Onlara göre bu dönüşüm, sadece mevcut açığı kapatmakla kalmayıp, gelecek dönemde de sürdürülebilir bir ekonomik büyüme ve daha dirençli bir makroekonomik yapı için sağlam bir zemin hazırlıyor.
Enerji Bağımsızlığı Hamlesi: Cari Dengeye Kritik Destek ve Somut Kazanımlar
Cari açığın kalıcı iyileşmesinde sanayideki dönüşüm kadar, enerji alanında yaşanan devrim niteliğindeki gelişmeler de kritik bir rol oynuyor. Karadeniz'deki büyük doğalgaz keşifleri ve hızla artan yenilenebilir enerji projeleri, Türkiye'nin her yıl ödediği milyarlarca dolarlık enerji ithalat faturasını önemli ölçüde düşürmekte. Bu stratejik hamleler, ülkenin enerji bağımsızlığı hedefine ciddi katkı sunarken, cari dengenin daha sürdürülebilir ve kalıcı bir yapıya kavuşmasında da kilit bir işlev görüyor. Özellikle Sakarya Gaz Sahası'ndan ilk gazın devreye alınmasıyla başlayan süreç, bu alandaki somut kazanımların en çarpıcı örneklerinden biri olarak gösteriliyor ve enerji ithalatının azalmasında doğrudan etkili olarak dış ticaret dengesine doğrudan pozitif yansıyor. Milyarlarca dolarlık döviz tasarrufu potansiyeli taşıyan bu adımlar, Türkiye'nin makroekonomik istikrarına doğrudan katkı sağlayarak, dış şoklara karşı bir kalkan görevi üstleniyor. Bu sayede, Türkiye'nin dışa bağımlılığı azalırken, ulusal kaynaklarla enerji arz güvenliği de sağlanmış oluyor.
Gelecek Perspektifi: Makroekonomik İstikrar, Yatırım İştahı ve Küresel Rekabette Yeni Ufuklar
Ankara'daki ekonomik çevreler, sanayi ve enerji politikalarının uyumlu ilerlemesinin, Türkiye'nin makroekonomik istikrarını pekiştireceği ve uluslararası yatırımcılar için daha cazip bir ortam yaratacağı görüşünde birleşiyor. Cari dengedeki bu iyileşme, Türkiye'nin risk primini düşürerek sermaye akışlarını teşvik edebilir ve uzun vadeli yatırımların önünü açabilir. Bu gelişmelerin, uluslararası yatırımcılar nezdinde Türkiye'ye olan güveni artıracağı ve özellikle yüksek katma değerli sektörlerde yeni yatırım fırsatları yaratacağı öngörülüyor. Uzmanlar, yüksek katma değerli üretime odaklanmanın, hem ihracat gelirlerini artıracağını hem de küresel ekonomik şoklara karşı ekonomiyi daha dirençli hale getireceğini belirtiyor. Bu dönüşüm, Türkiye'yi küresel değer zincirlerinde daha üst sıralara taşıma potansiyeli taşıyor ve ülke ekonomisinin gelecekteki büyüme dinamiklerini şekillendiriyor. Özellikle yapay zeka, ileri malzeme teknolojileri ve biyoteknoloji gibi alanlarda yapılacak stratejik yatırımlar, ülkenin ihracat portföyünü çeşitlendirecek ve yeni pazarlara açılmasını sağlayacaktır. Uzun vadede, bu stratejik adımların Türkiye ekonomisini küresel rekabette daha üst sıralara taşıyarak, sadece mevcut sorunları çözmekle kalmayıp, gelecek nesiller için sağlam ve istikrarlı bir ekonomik zemin hazırlayacağı ifade ediliyor.
Ancak bu olumlu tablonun sürdürülebilirliği için küresel ticaretteki belirsizlikler, bölgesel jeopolitik riskler ve enflasyonla mücadele gibi makroekonomik hedeflerde kararlılığın devam etmesi gerektiği de vurgulanıyor. Türkiye'nin, bu potansiyeli tam olarak değerlendirebilmesi için yapısal reformlara ve teknolojik dönüşüme kesintisiz yatırım yapması elzem görünüyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, sözlerinin sonunda, “Emeği geçen tüm kurumlara ve girişimcilere teşekkür ederiz” diyerek bu önemli başarıda katkısı olan herkese şükranlarını iletti ve Türkiye'nin güçlü ve sürdürülebilir büyüme yolculuğuna kararlılıkla devam edeceğinin altını çizdi. Bu mesaj, Ankara'nın ekonomik hedeflerine ulaşma konusundaki azmini ve kararlılığını bir kez daha gösterdi.
