Türkiye'nin su ürünleri sektöründeki parlayan yıldızı somon, 2025 yılında ihracat performansıyla tarihi bir zirveye ulaştı. Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) verilerine göre, bir önceki yıla kıyasla yüzde 13'lük dikkat çekici bir değer artışı ve yaklaşık yüzde 6'lık miktar artışı kaydeden Türk somonu ihracatı, toplamda 520 milyon 281 bin 294 dolara erişerek küresel pazardaki iddiasını perçinledi. 2024 yılında 458 milyon 517 bin 96 dolar olan ihracat hacmi, 2025'te önemli bir sıçrama yaparak sektörün potansiyelini gözler önüne serdi.
Türk Somonunda Rekor Yılı: Sayılarla Büyüme
2025 yılı, Türk somonu için sadece değerde değil, miktarda da kayda değer bir büyümeye sahne oldu. İhracat miktarı 2024'teki 74 bin 832 tondan, 2025'te 79 bin 112 tona yükseldi. Bu başarı, Türk somonunun kalitesi, iç sulardaki kurulu çiftliklerde belli ağırlığa ulaştıktan sonra Karadeniz'deki kafeslere nakledilerek yetiştirilmesi gibi sürdürülebilir üretim teknikleri ve etkin pazarlama stratejilerinin bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Geçen yıl, aralarında önemli küresel aktörlerin de bulunduğu 34 farklı ülkeye Türk somonu satıldı.
Küresel Pazarlarda Rusya Liderliği, Vietnam ve Belarus Takibi
Türk somonunun en büyük alıcısı yine Rusya Federasyonu oldu. 2025'te Rusya'ya yapılan ihracat, bir önceki yıla göre değerde yüzde 7 artışla 378 milyon 721 bin 622 dolara ulaştı. 2024'te bu rakam 355 milyon 576 bin 41 dolardı. Rusya'yı, 39 milyon 991 bin 151 dolarlık ihracatla Vietnam ve 33 milyon 349 bin 260 dolarlık satışla Belarus takip etti. Özellikle Avrupa ve Uzak Doğu pazarlarında artan talep, ihracat rakamlarının yükselmesinde kilit rol oynadı.
Doğu Karadeniz'den Dünya Sofralarına Stratejik Katkı
Sektörün lokomotif bölgelerinden Doğu Karadeniz, Türk somonu ihracatına önemli katkı sağladı. Bölgeden 2025'te, Rusya başta olmak üzere 19 ülkeye 27 bin 860 ton karşılığı 182 milyon 605 bin 813 dolarlık somon ihraç edildi. Türk somonunun tercih edilmesindeki en önemli faktörler arasında tazeliği ve besin değeri öne çıkıyor. Yeni pazar arayışları ve mevcut pazarlardaki derinleşme stratejileri, bu rekorun temelini oluşturuyor.
Sektör Temsilcilerinden Geleceğe Yönelik İddialı Hedefler
Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Su Ürünleri Sektör Komitesi Başkanı İsmail Kobya, Türk somonunun bölge ve ülke ekonomisine önemli katkı sağladığını vurguladı. Kobya, 2025'in artışla kapatıldığını belirterek, "Türk somonuna talebin artması yılı güçlü performansla tamamlamamızı sağladı. Elde edilen ihracat rakamları da sektörümüzün sürdürülebilir büyüme potansiyelini bir kez daha ortaya koydu" ifadelerini kullandı. Yıl boyunca üretim kapasitesinin korunduğunu ve ihracat pazarlarının genişletildiğini dile getiren Kobya, Türk somonundan beklentilerinin yüksek olduğunu belirtti.
Kobya, 2026 yılı hedeflerine ilişkin de şu açıklamalarda bulundu: "Yeni pazarlara açılmayı, mevcut pazarlarda ise katma değeri yüksek ürünlerle payımızı artırmayı hedefliyoruz. Üretim kapasitesindeki artış, lojistik imkanların gelişmesi ve Türk somonunun marka değerinin yükselmesiyle ihracat rakamlarımızı daha da yukarı taşımayı amaçlıyoruz." Bu vizyon, sektörün önümüzdeki dönemde de ivme kazanarak devam edeceğini gösteriyor.
Modern Üretim ve Kalite Standartlarıyla Sürdürülebilirlik
Türkiye, özellikle Karadeniz'deki somon yetiştiriciliğiyle dünya pazarında önemli bir oyuncu haline gelmiş durumda. Uzmanlar, çevresel faktörlere duyarlı ve modern tesislerde yapılan üretimin bu başarının sürdürülebilirliği için kritik olduğunu dile getiriyor. Teknolojik gelişmelerin üretim süreçlerine entegrasyonu ve kalite standartlarının yükseltilmesi, sektörün rekabet gücünü artırırken, uluslararası alanda Türk somonunun marka değerini de pekiştiriyor.
