Pazar Tartışması Derinleşiyor
15 Ekim 2023 tarihinde İstanbul'da düzenlenen toplantıda, Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) tarafından zincir marketlerin pazar günü kapanmasına dair bir mutabakata varıldığı ifade edildi. Ancak, Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu (TAMPF), bu durumu şiddetle yalanlayarak pazar günü kapanmanın yaratacağı sorunları dile getirdi. TAMPF, 4 Ekim 2023'te yaptığı açıklamada, pazar günü kapanma iddialarını 'gerçekleri yansıtmıyor' diyerek sert bir dille eleştirdi. Yılda toplam 465 bin kişiyi istihdam eden Gıda Perakendecileri Derneği (GDP) de bu tartışmalara katıldı ve sektördeki belirsizliğin artışına dikkat çekti.
Ankara’dan Sert Tepki
Gıda Perakendecileri Derneği'nin raporlarına göre, pazar günü marketlerin kapatılması, tüketicilerin alışveriş deneyimlerini olumsuz etkileyebilir. GDP, pazar günü uygulanacak kapanmanın marketlerde ve online platformlarda fiyat dalgalanmalarına neden olabileceğini belirtti. 25 Eylül 2023 tarihli bir raporda, bu uygulamanın tüketici davranışlarına zarar verebileceği vurgulandı. TAMPF'nin verilerine göre, Türkiye'de organize perakendenin %90'ından fazlasını temsil eden sektör, pazar günü uygulanan bir kapanmanın büyük kayıplara yol açacağını belirtiyor.
İstatistikler Alarm Veriyor
Perakende sektöründeki belirsizlikler, hem tüketiciler hem de işletmeler için endişe verici bir durum haline gelmektedir. Ekonomistler, bu tür düzenlemelerin sektördeki dinamikleri bozabileceği ve rekabeti olumsuz yönde etkileyebileceği konusunda hemfikir. 2023 yılındaki benzer krizler döneminde, sektör temsilcileri haftanın her günü açık kalmanın daha sürdürülebilir bir çözüm olacağını dile getirmişti. Yine TPF, pazar günleri uygulanacak kapanmanın sektörde istihdam kaybına yol açabileceği ve ürün kayıplarına neden olacağı konusunda uyarılarda bulundu.
Tedarik Zinciri Krizi Kapıda
GDP'nin açıklamasında, pazar günü yapılacak kapanmanın yalnızca perakende sektörünü değil, aynı zamanda üretim ve lojistik sektörlerini de olumsuz etkileyeceği vurgulandı. Hızlı tüketim ürünlerinde tedarik zincirinin aksaması, büyük ürün kayıplarına yol açabilir. Uzmanlar, pazar günlerinin kapalı kalmasının sektörde ciddi ekonomik kayıplara neden olacağına, özellikle online satış kanallarında büyük etkiler yaratacağına dikkat çekiyor. GDP, tüketici davranışları üzerindeki değişiklikleri önemli bir analizle ortaya koydu.
Tüketici Üzerinde Tahrip Edici Etki
Pazar günlerinin kapanması, tüketicilerin ulaşım imkanlarını kısıtlayarak fiyatlarla ilgili dezavantajlar yaratacak ciddi bir durum olarak değerlendirildi. GDP, alım gücü düşük olan tüketicilerin bu durumdan en fazla etkileneceğini belirtti. Yapılan araştırmalar, bu gruptaki bireylerin pazar günü marketlere ulaşımda zorluk yaşayacaklarını ve bunun da fiyat dengesizliklerine yol açabileceğini ortaya koyuyor. Ekonomik dalgalanmalar sırasında olumsuz durumların hanehalkının bütçesi üzerinde baskı kurabileceği kaydedildi.
Gelecekte Neler Olacak?
Pazar günlerinin kapatılması, üretim ve lojistik sektörleri dahil olmak üzere birçok sektörde istihdam kayıplarına yol açabilir. Haftada bir gün kapanma, sadece perakende sektörünü değil, dolaylı olarak diğer sektörlerde de ekonomik daralmaya neden olacaktır. GPA, bu durumun perakende ile sınırlı kalmayacağını, aynı zamanda üretim ve lojistik sektörlerini de olumsuz etkileyeceğini belirtti. Uzmanlar, 2024 yılına dair piyasalarda belirsizliklerin artacağını ve sürdürülebilir ekonomik istikrarın sağlanmasının zorlaşacağını öngörüyor. Tedarik zincirindeki aksaklıklar, tüketicilerin alım güçlerini azaltarak piyasalar üzerinde belirsizlikleri derinleştirebilir.
