Tarihî Reform: Bilirkişi Ücretlerinde Yeni Dönem
Türkiye, hukuk sisteminde derinlemesine bir değişimle karşı karşıya. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek bilirkişi asgari ücret tarifesi, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ve ilgili yönetmelik çerçevesinde Resmi Gazete'de yayımlandı. Bu yeni düzenleme, bilirkişilere ödenecek taban ücretleri belirlerken, uzmanlık alanına göre farklı tarifeler sunarak adli süreçlerde belirsizlikleri minimize etmeyi amaçlıyor. Uzmanlar, bu reformun adalet sisteminin işleyişine olumlu katkıda bulunacağına inanıyor.
Yeni Tarifedeki Ücretler: Sıralama ve Detaylar
Yayınlanan yeni tarifeye göre, mahkeme türlerine dayalı olarak bilirkişilere ödenecek ücretler şöyle belirlenmiştir:
- İcra ve İflas Daireleri, Sulh Hukuk, Tüketici Mahkemeleri, Sulh Ceza Hakimlikleri: 2.200 TL
- Aile, İş ve Kadastro Mahkemeleri: 2.800 TL
- Asliye Hukuk, İdare ve Vergi Mahkemeleri, Asliye Ceza Mahkemeleri: 3.600 TL
- Asliye Ticaret ve Fikri Sınai Haklar Mahkemeleri: 4.100 TL
- Ağır Ceza Mahkemeleri, Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemeleri: 4.200 TL
- Yargıtay ve Danıştay: 5.100 TL
- Özel Hukuk Tüzel Kişileri: 5.900 TL
Adaletin Temel Taşları: Belirsizliklerin Aşılması
Geçmişte bilirkişi ücretleriyle ilgili yaşanan belirsizlikler, yargı süreçlerinin etkinliğini olumsuz yönde etkiliyordu. Yeni tarifelerin bu belirsizlikleri önemli ölçüde gidereceği belirtiliyor. Uzmanlar, bu değişimin hukukun üstünlüğü ilkesine katkıda bulunarak adalet sisteminin güvenilirliğini artıracağını öngörüyor. Hukuki süreçlerin daha şeffaf ve adil hale gelmesi bekleniyor.
Yetkililerden Destekleyen Açıklamalar
Bakanlık yetkilileri, yeni tarifelerin bilirkişilerin sorumluluklarını net bir biçimde belirleyeceğini vurguladı. Ayrıca, bilirkişi ücretlerinin artırılabileceği ve bunun uzmanlık alanı ile uyuşmazlıkların niteliğine dayalı olacağı ifade ediliyor. Bilirkişilerin ulaşım, konaklama ve yemek gibi giderlerinin de karşılanması, çalışma koşullarını iyileştirici bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yönetmelikteki Önemli Yenilikler ve Uygulamalar
2026 yılı itibarıyla geçerli olacak tarifelerle birlikte, 25 Aralık 2024 tarihinde yürürlüğe girecek olan 2025 yılı tarifesi geçersiz hale gelecek. Yeni yönetmelikte dikkat çeken bir diğer önemli husus, uygunsuz hazırlanan raporlar için cezai müeyyide uygulanacak olması. Bilirkişilerin emek ve mesai karşılığında ödenecek asgari ücretler yine mahkeme türlerine bağlı olarak değişkenlik göstermeye devam edecek. Belirli kriterlere dayanarak bilirkişilerin rapor hazırlama süreleri ve harcadıkları emek, ücret artırımı için dikkate alınacaktır. Ayrıca, bilirkişilerin, ulaşım, konaklama ve yemek gibi giderleri belge karşılığında ayrıca karşılanacak. Ek olarak, bilirkişiden, ek bilgi talep edilmesi durumunda, bu talep için ek bir ücret ödenebilecektir. Ancak raporda eksikliklerin giderilmesi amacıyla talep edilen ek raporlar için herhangi bir ücret talep edilmeyecek.
Mahkeme Süreçlerinde Yeni Bir Dönem
Bu yeni düzenlemenin yargı süreçlerine uzun vadede etkisi olacağı öngörülüyor. İlerleyen tarihlerde, bilirkişi ücretleri ve tarifelerinin adli hizmetlerdeki işleyişi ile mahkeme kararlarının daha hızlı ve güvenilir hale getirilmesi bekleniyor. Türkiye'nin adalet sistemindeki bu nefes aldırıcı reformun, hukuki süreçlere dair belirsizliklerin üstesinden gelmesi ve adaletin daha ulaşılabilir olmasını sağlaması umuluyor.
