Türkiye, mesleki yeterlilik alanında tarihi bir adım atarak, toplamda 66 meslek dalında yeterlilik belgesi zorunluluğunu 2024 yılının Ocak ayından itibaren yürürlüğe sokmaya hazırlanıyor. Yeni düzenlemenin amacı, iş gücünün kalitesini artırmak ve iş kazalarını büyük ölçüde azaltmak. Uygulama kapsamında, iplik operatörü, liman forklift operatörü, bitkisel yağ üretim operatörü, çimento üretim elemanı, doğal gaz sayaç sökme takma elemanı gibi kritik sektörlerdeki meslek grupları yer alıyor.
Tarihi Değişim: Belgesiz Çalışamamak
Mesleki Yeterlilik Kurumu, mesleki belgelendirme ile ilgili önemli değişiklikleri 2019/1 ve 2021/1 sayılı tebliğlerle hayata geçirdi. İlk tebliğde 2019 yılında, ağır vasıta tecrübe sürücüsü, armürlü dokuma kumaş desen hazırlama elemanı ve deri işlemesi gibi meslekler ön plana çıkarken, 2021 yılında meslek listesi 40 yeni meslekle genişletildi. Bu kapsamda, yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler, belirsiz bir süre içerisinde çalıştırılamayacak. 12 ay içerisinde yeterlilik belgesi alınmayan çalışanlar artık istihdam edilmeyecek.
İş Kazalarının Azaltılması: Güvenli Bir Gelecek
Sektör temsilcileri, yeni düzenlemenin iş gücünün niteliklerini artırmasının yanı sıra iş kazalarının azaltılması konusunda da olumlu bir etki yaratacağına dikkat çekiyor. Türkiye'de 2021 yılında kaydedilen iş kazalarının büyük bir kısmı, yetersiz eğitim ve standart eksiklikleri ile ilişkili olduğu tahmin ediliyor. 2021 yılında Türkiye'de meydana gelen iş kazalarının sayısı 20.686'nın üzerinde olarak kaydedildi. Uzmanlar, yeterlilik belgesi zorunluluğunun iş güvenliğini önemli ölçüde artıracağını öngörüyor.
Geçiş Süreci ve Teşvikler
Yeni düzenlemeyle birlikte, belgesiz çalışanlar için 12 aylık bir geçiş süreci tanınacak. Bu süre zarfında işverenlerin, çalışanlarının yeterlilik belgelerini edinmeleri için teşvik edici önlemler geliştirmesi bekleniyor. Ustalık belgesine sahip olanlar ile Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı mesleki ve teknik eğitim okullarından mezun olan bireyler için belirli koşullar altında belge zoru aranmayacak. Ayrıca, 1 Ocak 2022'den önce çeşitli kursları başarıyla tamamlayanların elde ettiği belgeler de geçerli kabul edilecek. Bu yeni uygulama, sektördeki iş gücünün kalitesini artırmasının yanı sıra eğitim alanındaki eksikliklerin giderilmesine önemli katkı sağlamayı hedefliyor.
Geleceğin İş Gücü: Daha Nitelikli Bir Yapı
Mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğunun getirilmesi, iş gücü piyasasında uzun vadede önemli değişimlere neden olacak gibi görünüyor. Eğitim programlarının güçlenmesiyle birlikte belgesiz çalışanların istihdam edilememesi, sektöre daha nitelikli bir iş gücünün katılmasını sağlayacak. Uzmanlar, bu düzenlemenin iş gücü verimliliğini artırarak Türkiye ekonomisine olumlu katkılarda bulunacağı konusunda hemfikirdir.
