Çin'den ABD'li Şirketlere Yaptırım Darbesi
Çin, Tayvan ile olan egemenlik ihtilafı bağlamında, 17 Aralık 2023 tarihinde ABD'nin onayladığı yaklaşık 11 milyar dolarlık silah satışına sert bir tepki gösterdi. Pekin, bu satışın 'tek Çin' ilkesine ve iki ülke arasındaki ilişkilerin temelini oluşturan Üç Ortak Bildiri'ye aykırı olduğunu savunarak, Yabancı Yaptırımlara Karşı Koyma Yasası çerçevesinde tam 20 Amerikan savunma sanayi şirketine ve 10 yöneticisine yaptırım uygulama kararı aldı.
Pekin'den Sert Açıklama
Çin Dışişleri Bakanlığı'nın yaptığı yazılı açıklamaya göre, ABD'nin bu yüksek bedelli silah satışları, bölgedeki istikrarı ciddi şekilde tehdit ediyor. Yaptırımların ticaret dengelerinde derin etkiler doğurabileceği ve iki ülke arasındaki ilişkileri sarsabilecek boyutlara ulaşabileceği belirtiliyor. Pekin, Tayvan sorununun ülkenin temel çıkarlarının merkezi ve aşılmaması gereken kırmızı çizgisi olduğunu vurgulayarak, bu konuda otoritesine müdahaleyi kesin bir şekilde reddediyor.
Yaptırım Listesinde Kimler Var?
Yaptırım listesinde yer alan başlıca şirketler arasında Northrop Grumman Systems, L3Harris Maritime Services, Boeing St Louis, Gibbs & Cox, Advanced Acoustic Concepts, VSE Corporation, Sierra Technical Services, Red Cat Holdings, Teal Drones, ReconCraft, High Point Aerotechnologies, Epirus, Dedrone Holdings, Area-I, Blue Force Technologies, Dive Technologies, Vantor, Intelligent Epitaxy Technology, Rhombus Power ve Lazarus Enterprises gibi önemli isimler bulunuyor. Yaptırımlar kapsamında bu şirketlerin Çin'deki menkul ve gayrimenkul varlıkları dondurulacak ve bu firmalarla her türlü işbirliği yasaklanacak. Ayrıca, listede yer alan 10 yöneticiye de vize yasakları getirileceği belirtildi.
Benzer Yaptırımların Geçmişi
Çin’in daha önce benzer yaptırım kararlarına başvurduğu biliniyor. Özellikle 2020 yılında, ABD'ye satılan savaş jetleri için uygulanan yaptırımlar, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri ciddi şekilde sarsmış ve pek çok şirket iş modelini gözden geçirmek zorunda kalmıştı. Bu geçmiş deneyimler, mevcut yaptırımların da benzer boyutlarda sonuçlar doğurabileceği fikrini güçlendiriyor.
Küresel Dinamikler Üzerindeki Etkisi
Uzmanlar, Çin'in uygulayacağı bu yaptırımların yalnızca ABD ile olan ilişkileri değil, dünya genelindeki savunma sanayi dinamiklerini de köklü bir şekilde değiştirebileceğini belirtiyor. İki ülke arasındaki gerginliğin artması, global düzeyde B2B ilişkilerinde önemli değişikliklere yol açabiliyor. Yaptırımların, savunma sanayi ve uluslararası ticaret üzerindeki baskıları artırması bekleniyor. Uzun vadede bu durum, küresel güvenlik dinamikleri üzerinde önemli etkiler oluşturabilir.
Tayvan, Çin İçin Kırmızı Çizgi
Çin, Tayvan'ın topraklarının bir parçası olduğunu savunarak, bu adanın bağımsızlığını kabul etmemekte kararlı. 1949'dan bu yana fiili bağımsızlık gösteren Tayvan, son yıllarda Çin'in askeri baskısıyla daha sık karşı karşıya kalıyor. Pekin, eğer gerekirse güç kullanmaktan çekinmeyeceğini vurguluyor.
