Çocuklarda Hipertansiyonun Artışı: Ciddi Bir Sağlık Sorunu

Son yıllarda çocukların hipertansiyona yakalanma oranı ülkemizde alarm verici bir şekilde artış göstermiştir. Özellikle ergenlik çağındaki bireyler, bu hastalığın en fazla görüldüğü grup haline gelmiştir. Düzensiz beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam tarzının bu artışın temel sebepleri olarak gösterildiği bir dönemde, ailelerin bu konudaki farkındalığı her zamankinden daha önemli hale gelmiştir.

Hipertansiyon Nedir?

Hipertansiyon, halk arasında yüksek tansiyon olarak bilinen, kan basıncının normal seviyelerin üstüne çıkması durumudur. Yetişkinlerde yaygın bir sorun olmasına rağmen, son yıllarda çocukluk çağı hipertansiyonu da artış göstermekte ve çoğu zaman “yetişkin hastalığı” olarak algılansa da, bu durum küçük yaşta da ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Araştırmalar, son 20 yılda çocukluk çağı hipertansiyonunun iki kat arttığını ortaya koymaktadır.

Çocuklarda Hipertansiyonun Yükseliş Nedenleri

Uzmanlar, çocuklarda hipertansiyon vakalarının artmasının temel nedenlerini aşağıdaki gibi sıralamaktadır:

• Düzensiz Beslenme: Günümüz çocuklarının aşırı miktarda paketli gıda ve abur cubur tüketimi, hipertansiyonu tetikleyen en önemli faktörlerden biridir. Düzensiz ve dengesiz beslenme alışkanlıkları, çocukların sağlık durumunu olumsuz etkileyen ana unsurlardan biridir.
• Hareketsiz Yaşam Tarzı: Teknolojik cihazların yaygın kullanımı çocukların daha sedanter bir yaşam sürmesine yol açmaktadır. Telefon, tablet ve bilgisayar bağımlılığı, fiziksel aktivite eksikliğine sebep olarak, obezite ve dolayısıyla hipertansiyon riskini artırmaktadır.
• Genetik ve Sağlık Faktörleri: 12 yaş ve altındaki çocuklarda hipertansiyonun nedenleri arasında, böbrek hastalıkları gibi genetik faktörler bulunmaktadır. Tek böbrek olması ya da böbrek damarlarındaki problemler de hipertansiyon yaratabilmektedir.

Çocuklarda Normal Tansiyon Değerleri Nasıldır?

Uzmanların vurguladığına göre, çocuklarda tansiyon değerleri yaşa, cinsiyete ve boy uzunluğuna bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Örneğin, 10 yaşındaki bir çocukta 120/80 mmHg tansiyon değerleri, bir yetişkin için normal olsa da, bu yaş grubundaki bir çocuk için yüksektir. Ayrıca, 12 yaş üstü çocuklarda tansiyonun kesinlikle 120/80 mmHg’nın altında olması gerektiği belirtilmektedir.

Hipertansiyonun Ciddi Sağlık Sorunları

Çocuklarda hipertansiyon kontrol altına alınmadığı takdirde, kalp hastalıkları, böbrek yetmezliği ve beyin kanamaları gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Uzm. Dr. Türkkan, bu durumu şu şekilde açıklıyor:

• Kalp Sağlığı: Hipertansiyon, kalpte ‘sol ventrikül hipertrofisi’ dediğimiz, kalp kasının kalınlaşmasına yol açan hastalıkların gelişmesine neden olabilir.
• Görme Sorunları: ‘Hipertansif retinopati’ gibi göz hastalıklarına da sebep olarak, görme bozukluklarına yol açabilir.
• Beyin Sağlığı: Beyin damarlarında meydana gelen farklılıklar, beyin kanamasına yol açabilir ve çocuklarda felç gelişmesine neden olabilir.

Ailelere Düşen Görevler

Çocuklarda yüksek tansiyon vakalarının artış göstermesi, aileleri direkt etkilemekte ve bu konuda farkındalık oluşturmaktadır. Çocuklarında yüksek tansiyon belirtileri gören anne ve babaların, derhal bir uzman hekime başvurması gerektiği uyarısı, uzmanlar tarafından sıkça dile getirilmektedir. Uzm. Dr. Türkkan, çocuk nefrolojisine başvurulmasının önemini şu ifadelerle vurguluyor:

“Çocuklarda yüksek tansiyonda, böbrek hastalıkları sıklıkla eşlik edebildiği için hemen bir nefrolog ile iletişime geçmelidirler.”

Tanı Süreci ve İzlenmesi Gereken Adımlar

Tanı sürecinin başında evde tansiyon takibi gelmektedir. Bu noktada, hastane stresi sıklıkla hipertansiyonun yanlış değerlendirilmesine yol açmaktadır. Uzm. Dr. Türkkan, bu durumu önlemek adına evde ölçüm yapılmasının önemine dikkat çekiyor:

“Yaşam içi kan basıncı değerlendirmesi için, kasiyer hipertansiyonunu dikkate alarak, hastaların evdeki normal yaşamlarında tansiyonları ölçülmelidir.”

Sonuç ve Öneriler

Öncelikle çocuklarda hipertansiyonun bir sağlık sorunu olarak ciddiye alınması gerektiği unutulmamalıdır. Araştırmalar ve istatistikler, çocukluk döneminde hipertansiyonun artış göstermesinin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle ailelerin çocuklarının sağlık durumlarına dikkat etmesi, düzenli periyodik kontroller yapması ve sağlıklı yaşam tarzını teşvik etmesi hayati öneme sahiptir. Eğitim, bilgilendirme ve farkındalık oluşturma noktasında atılacak adımlar, gelecekte çocukların daha sağlıklı bir yaşam sürmesine katkıda bulunacaktır.