Coğrafi İşaretli Ürünler: Türkiye'nin Küresel Markalaşma Yolunda Attığı Adımlar
Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT), Türkiye'nin coğrafi işaret tescillerini artırarak, uluslararası alanda daha görünür hale getirmeyi hedefliyor. Bu girişim, yalnızca gastronomi alanında değil, pek çok sektörde Türkiye'nin katma değerini artırmak açısından büyük önem taşıyor. Zira, coğrafi işaretli ürünler, hem kültürel mirası koruma hem de ekonomik kazanç sağlama anlamında hayati bir rol oynuyor.
Türkiye'deki Coğrafi İşaret Durumu
TÜRKPAATENT'ten edinilen bilgilere göre, Türkiye’de bugüne kadar 1794 ürün coğrafi işaret belgesi ile tescillenmiş durumda. Bu tesciller, sadece ürünlerin kalitesini ve özgünlüğünü değil; aynı zamanda bölgesel ekonomilere olan katkısını da gözler önüne seriyor. Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini göz önüne alındığında, coğrafi işaretli ürünlerin ülke genelinde daha fazla tanınması ve bu doğrultuda yerel ekonomilerin desteklenmesi gerekmektedir.
Gaziantep: Türkiye'nin Coğrafi İşaret Başkenti
UNESCO’nun gastronomi alanında “Yaratıcı Şehirler Ağı”na dahil ettiği ilk Türk kenti olarak Gaziantep, 108 ürünle en fazla coğrafi işaret tesciline sahip il konumunda bulunuyor. Bu durum, Gaziantep'in kültürel mirasını ve gastronomik zenginliğini global ölçekte tanıtma potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor. Örneğin, fıstığı, baklavası ve kebapları gibi ürünler, dünya genelinde bilinen ve tercih edilen lezzetler arasında yer alıyor.
Türkiye'nin Coğrafi İşaretli Ürün Haritası
Öte yandan Türkiye'deki en az coğrafi işaretli ürüne sahip iller arasında 4 ürünle Kırıkkale ve Muş yer alırken, Tunceli ve Bingöl ise beşer ürünle bu illeri takip ediyor. Böylece coğrafi işaret sayılarının iller arasında farklılık göstermesi, hem bu illerin ekonomik potansiyelini hem de üretim kapasitelerini gözler önüne seriyor.
Ürünlerin Tanınırlığı ve Ekonomik Katkıları
Coğrafi işaret başvurularının yapıldığı çeşitli bölgelerde, alınan tesciller sayesinde, tüketicilerin ürünleri tanıması, yöresel özellikleri ayırt etmesi ve doğru tercihlerde bulunması sağlanıyor. TÜRKPATENT Başkanı Muhammed Zeki Durak, Türkiye'nin coğrafi işaretli ürünler bakımından önemli bir potansiyele sahip olduğunu ve bu ürünlerin tanınırlığını artırmayı hedeflediklerini belirtiyor.
Durak, "Tarım açısından çok zengin bir ülkeyiz. Sahip olduğumuz bu potansiyeli daha da geliştirme imkânımız var. Tescil sayıları bu zenginliği gösteriyor; ancak asıl önemli olan bu ürünlerin tanınırlığını artırmaktır. Ürünlerimizin ekonomiye katkısını büyütmeyi, üreticiye daha fazla katma değer sağlamayı ve coğrafi işaret konusunda farkındalığı artırmayı hedefliyoruz" diyerek, sürdürülebilir ekonomik büyüme için atılan adımları vurguladı.
Turizm ve Coğrafi İşaretler
Coğrafi işaretli ürünlerin turizme de doğrudan katkı sunduğunu dile getiren Durak, bu ürünlerin bir bölgeye özgü özellikler taşıdığını ve en iyi şekilde o bölgede deneyimlendiğini ifade etti. Turistlerin, "Bu ürünü en iyi nerede tadabilirim ya da satın alabilirim?" sorusuyla hareket ettiğini belirten Durak, bu durumun ziyaret tercihleri üzerinde belirleyici bir etkisi olduğunu kaydetti.
Üretim ve İhracat: Kaliteyi Artırmak
Coğrafi işaret tescilinin, üretimde bir kalite göstergesi olduğunu vurgulayan Durak, üretimin artırılması ve ihracat yoluyla dünya pazarlarına açılmanın önemine dikkat çekti. Gelişmiş ülkelerin tarım politikaları ve coğrafi işaret uygulamaları ile başarı elde ettiğini belirten Durak, Türkiye'nin de bu alanda daha fazla çalışma yapması gerektiğini ifade etti.
Uluslararası İşbirlikleri ve Eğitimler
TÜRKPATENT, bu yıl Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) ile işbirliği içinde yürütülen projelerde, Balıkesir'in Edremit ve Aydın'ın Memecik zeytinyağı için üreticilere yönelik çeşitli eğitimler düzenlenmiştir. Bu eğitimler, sınai mülkiyet, coğrafi işaretli ürünlerde ticarileşme, e-ticaret ve sosyal medya kullanımı konularında gerçekleştirilmiştir.
Gelecek yıl ise Malatya kayısısı ile Giresun tombul fındığı üreten çiftçilere yönelik ticarileşme eğitimlerinin verilmesi planlanmaktadır. Bu tür eğitimler, yerel üreticilerin ürünlerinin pazar değerini artırmasına yardımcı olmanın yanı sıra, dünya çapında rekabetçi bir düzeye erişmelerini sağlayacak.
Gelecek İçin Stratejik Adımlar
Türkiye'de coğrafi işaretli ürünlerin tescil edilmesi ve tanıtımının artırılması, sadece tüm dünya ile yarışabilecek ürünlerin geliştirilmesine olanak tanımakla kalmayacak; aynı zamanda yerel ekonomilerin güçlenmesine ve toplumsal kalkınmaya da katkı sağlayacaktır. Bu doğrultuda atılacak her adım, yalnızca yerel üreticilere değil, aynı zamanda Türkiye'nin uluslararası ticaret alanındaki gücüne de katkıda bulunacaktır.
