Deprem Bölgesinde İinşa Seferberliğinin Sonu: Yeniden Doğuşun Hikayesi
Cumhuriyet tarihinin en büyük doğal felaketlerinden biri olan 6 Şubat 2023 tarihinde, Kahramanmaraş merkezli depremler, Türkiye’nin güneydoğusunda 11 ili etkileyerek büyük bir yıkıma yol açtı. Bu depremler, 14 milyon insanı doğrudan etkilerken, ülkede 4. seviye alarm verilmesi ve 7 günlük milli yas ilan edilmesine neden oldu. Depremin hemen ardından, acil durum yönetimi süreci başlatıldı ve depremzedelere yönelik yardım çalışmaları hayata geçirildi. Şimdi ise, büyük bir inşa seferberliği ile yeniden yapılanma sürecinin sona gelindiği görülüyor.
Yeniden İnşa Süreci: Hızla Gelişen Projeler
Devlet, deprem sonrası yeniden inşa sürecini hızla tamamlayarak, yıl sonunda toplamda 455 bin ev ve iş yerini hak sahiplerine teslim etmeyi planlıyor. Deprem bölgesinde gerçekleştirilen hasar tespit çalışmaları sonucunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2 milyon 381 bin 888 bina ve 6 milyon 612 bin 685 bağımsız bölümde hasar tespit etti. Acil olarak yıkılması gereken 311 bin 440 bina tespit edilerek, 68 günde toplam 60 bin 763 binanın enkazı kaldırıldı.
Yıkılması gereken ağır hasarlı bina sayısı 200 bin 167 olarak belirlendi ve bugüne kadar 182 bin 773 ağır hasarlı bina enkazı kaldırılarak, 18 ilde yüzde 91 oranında enkaz kaldırma işlemleri gerçekleştirildi. Ayrıca, hak sahipliği süreci kapsamında 845 bin 371 talep değerlendirildi; 15 milyon sayfalık 70 bin komisyon kararı alındı.
Acil Barınma ve Geçici Destek Hizmetleri
Afetzedelerin barınması için pek çok çadır ve konteyner kent oluşturuldu. 350 çadır kentte 645 bin çadır kurularak, 2,5 milyon afetzedeye barınma imkanı sağlandı. Kredi Yurtlar Kurumu (KYK) yurtlarında toplam 477 bin 952, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yurtlarında ise 710 bin 266 kişi geçici barınma hizmeti aldı. Ayrıca, 428 konteyner kentte 220 bin konteyner kurularak, 707 bin afetzede burada misafir edildi. Beslenme, sağlık, eğitim ve sosyal donatı alanları da bu konteyner kentlerde kurulup vatandaşların hizmetine sunuldu.
İnşaat Sürecinin Hızlandırılması
Depremin ardından, kentsel dönüşüm için Türkiye’nin çeşitli kurumları ve TOKİ, Emlak Konut GYO gibi yapı sektörü temsilcileri bir araya gelerek inşaat süreçlerini hızlandırdı. Deprem bölgesindeki 11 ilde, 174 ayrı alanda 3 bin 481 şantiyede çalışmalara başlanarak, 200 bin mimar, mühendis ve işçi “asrın inşa seferberliği” için harekete geçti. Bu kapsamda, saatte 23, günde ise 550 konut inşa edilerek, 450 bin konut ve iş yeri teslim edilmesi hedefleniyor.
İlk temelin, depremin 15’inci gününde Gaziantep Nurdağı’nda atıldığı belirtilirken, ilk köy evlerinin teslimi ise 45’inci günde gerçekleşti. Bugün itibarıyla Malatya’da 68 bin 293, Kahramanmaraş’ta 51 bin 875, Adıyaman’da 38 bin 533, Gaziantep’te 29 bin 433, Hatay’da 98 bin 74 konut tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildi.
Geleceğe Dönük Etkiler ve Yeniden Yapılanma
Son bir yıl içinde tamamlanan 254 bin konut ile birlikte, deprem bölgesindeki inşa çalışmaları 27 Aralık 2023'te sona ermiş olacak. Bu sürecin tamamlanması, sadece yapıların değil, aynı zamanda sosyal yapının da yeniden inşa edilmesi anlamına geliyor. Depremler sonrası yaşanan travmalar, kayıplar ve ekonomik sıkıntılar, psikolojik etkileriyle birlikte uzun vadede toplumsal yapıyı etkileyebilir. Bu nedenle, sosyal rehabilitasyon çalışmaları, psikolojik destek programları ve ekonomik entegrasyon projeleri de büyük önem arz ediyor.
Yerinde Dönüşüm Projesi ve Gelecek Planları
Ayrıca, deprem bölgesinde uygulanan Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında 121 bin bağımsız bölüm için destek sağlandığı ve desteklenen 44 bin bağımsız bölümün tamamlandığı bilgisi verilmektedir. Bu projeler, sadece fiziksel olarak yapıları değil, aynı zamanda sosyal ilişkiler ve insan yaşam kalitesini de tekrar inşa etmeyi amaçlıyor.
Sonuç olarak, Türkiye'nin bu büyük felaket sonrası yürüttüğü inşa seferberliği, sadece fiziksel yapıların yeniden inşası değil, aynı zamanda toplumun psikolojik ve sosyal yapısının da sağlıklı bir şekilde oluşturulmasını hedefliyor. Bu süreçte, tüm tarafların iş birliği içerisinde çalışması büyük önem taşımaktadır.
