F-35 Krizi: Pentagon'un Şok Raporu ve Geleceği
ABD’nin savunma alanındaki en önemli projelerinden biri olan F-35 Lightning II, hem teknik özellikleri hem de yüksek maliyeti ile tartışma konusu olmaya devam ediyor. Pentagon’un Lockheed Martin ile ilgili yaptığı son açıklamalar, F-35 programının geleceğini belirsiz hale getirmiştir. Bu bağlamda, Pentagon, geçen yıl F-35 savaş uçaklarının harbe hazırlık oranlarının bakım sorunları yüzünden kullanılamadığını bildirmiştir.
Harbe Hazır Olmayan Uçaklar
Pentagon’un geçtiğimiz hafta açıkladığı rapora göre, F-35 savaş uçaklarının geçen yıl görev için harbe hazır sürelerinin yaklaşık %50’sini değerlendiremediği belirtilmiştir. Bu durum, Pentagon Başmüfettişliği tarafından detaylandırılarak, Lockheed Martin ile yaşanan bakım sorunlarının uçakların operasyonel kapasitesini nasıl etkilediğine dair çarpıcı bir tablo sunulmuştur. Uzmanlar, bu raporun daha önce birçok askeri analist tarafından tahmin edildiğini, ancak resmi bir itiraf niteliği taşıdığını vurgulamaktadır.
Lockheed Martin ile Yaşanan Sorunlar
Lockheed Martin, dünya genelinde birçok ülke tarafından tercih edilen F-35’i üretmesiyle tanınan büyük bir savunma sanayi şirketidir. Ancak şirket, son dönemde, F-35’in askeri operasyonlardaki etkinliğini azaltan bakım ve onarım sorunları ile baş etmek zorunda kalmıştır. Uzmanlar, bu problemlerin çoğunun uçakların bakım süreleri ile ilgili süreçlerin yetersizliğinden kaynaklandığını ifade etmekte. Teknik yetersizlikler, yetersiz parça temini ve bakım süreçleri gibi sorunlar, F-35’in operasyonel performansını düşüren unsurlar arasında öne çıkmaktadır.
Geçmişteki Benzer Olaylar
Pentagon’un bu itirafı, geçmişte yaşanan benzer krizleri hatırlatmaktadır. Özellikle 2000’li yılların başında yaşanan F-22 programındaki gecikmeler ve bakım sorunları, o dönemde sıkça tartışılan bir konu olmuştur. O zamanlar, hava üstünlüğünü sağlamak amacıyla geliştirilen F-22 uçaklarının teknik sorunlar nedeniyle sorunlarla karşı karşıya kalması, günümüzdeki F-35 programı için de benzer endişeleri doğurmuştur.
Gelecekte Ne Beklenmeli?
F-35 programının geleceği, açığa çıkan bu verilerle birlikte daha da belirsiz hale gelmiştir. Uzmanlar, Lockheed Martin’in bakım süreçleri ve üretim altyapısını gözden geçirmesi gerektiğini vurgulamakta. Ayrıca, Pentagon’un bu durumu göz ardı etmediğini ve gerekli tedbirleri alacağını öngörmektedir. Ancak, F-35’in önümüzdeki yıllarda ne tür bir performans sergileyeceği ve beklenen askeri kapasiteleri sağlayıp sağlayamayacağı hala belirsizlik taşımaktadır.
Sonuç ve Analiz
Pentagon’un F-35’lere dair yaptığı bu itiraf, sadece bir askeri projenin değil, aynı zamanda uluslararası güvenliğin de sorgulanmasına yol açacak bir durumdur. Lockheed Martin’in yaşadığı zorluklar, diğer ülkelerin savunma bütçelerini ve stratejilerini de etkileyebilir. Bunun yanı sıra, F-35 programında yaşanan sorunların maliyeti, 2 trilyon doları aşan bir bütçe ile dünya çapındaki savunma politikaları üzerinde büyük bir mali yük oluşturabilir.
Raporun Detayları
Pentagon, Lockheed Martin ile yaşanan bakım sorunları nedeniyle F-35 savaş uçaklarının geçen yıl görev için “harbe hazır sürelerinin” yaklaşık yarısından fazlasını kullanamadığını belirlemiştir. Pentagon Başmüfettişliği’nin hazırladığı raporda, Bakanlığın Lockheed Martin ile arasındaki bakım sözleşmesinin gereği doğrultusunda “yüklenici performansını yeterince denetlemediği” ifade edilmiştir. Raporda, F-35 Müşterek Program Ofisi (JPO), Lockheed Martin’in performansını izlemesine rağmen, F-35’in sürdürülebilirliği ile ilgili düşük performans kaynaklı sorunların sorumluluğunu her zaman üstlenmediği belirtilmiştir.
Bazı uçakların “askeri hizmetin minimum şartlarını karşılamamasına” rağmen Pentagon’un, Lockheed Martin’e ekonomik bir düzenleme yapılmadan 1,7 milyar dolar ödediği kaydedilmiştir. Bunun nedeni, F-35 JPO’nun uçakların hazır olma performansı veya diğer ölçülebilir sözleşme şartlarını içermemesi ve hava aracı sürdürülebilirlik sözleşmesinde malzeme denetimi ve devlet mülkiyeti raporlama şartlarını uygulanmaması olarak değerlendirilmiştir. Bunun sonucunda, F-35 JPO’nun, F-35 üretim ve sürdürme sözleşmeleri ile kapsamlı bir sürdürme planının korunmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
