Hava Yollarının Dijitalleşmesi: Yeni Bir Dönem Başlıyor
Ticaret Bakanlığı, Esenboğa ve diğer havalimanlarındaki gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesi için önemli adımlar atıyor. Bu çerçevede, tüm uluslararası havalimanlarında pilot uygulamalarda kullanılan Havayolu Gümrük Beyan Sistemi'nin 2 Mart 2026'da yaygınlaştırılması planlanıyor. Bu kapsamda, hava yolu taşımacılığında gümrük süreçlerinin dijitalleştirilmesi, sektördeki dönüşümün ne denli kritik olduğunu gösteriyor.
Dijital Gümrük Süreçlerinin Önemi
Hava yolu taşımacılığında gümrük süreçlerinin daha hızlı, güvenli ve tamamen dijital bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor. Kamu ve özel sektör paydaşları arasında sağlanacak elektronik bilgi alışverişi, dijital, veri temelli ve paydaş odaklı bir yapı tesis edilmesini sağlayacak. Bu bağlamda, Havayolu İşlemlerinin Dijitalleştirilmesi Projesi kararlılıkla uygulanıyor ve gelişmeleri takip eden herkes için önemli fırsatlar doğuruyor.
Havayolu Gümrük Beyan Sistemi: Pilot Uygulamalar ve Gelecek
Havayolu Gümrük Beyan Sistemi, Esenboğa, Sabiha Gökçen, Antalya ve Adnan Menderes havalimanlarında pilot olarak kullanılmakta. Sistemin hayata geçmesi, kağıtsız ortamda işlerin yürütülmesi için bir dönüm noktasıdır. 2 Mart 2026 itibarıyla bu sistemin tüm uluslararası havalimanlarında uygulanacağı belirtiliyor.
Dijitalleşmenin Avantajları
Hava yolu beyan formu ve ek belgelerin, gümrük idaresine elektronik ortamda iletilmesi, bir dizi avantajı beraberinde getiriyor:
- Kağıtsız Ortam: Geleneksel yöntemler yerine dijital sistemler kullanılarak, kağıt israfının önüne geçilmiş oluyor.
- Azalan Manuel İşlem Yükü: Manuel süreçlerin minimize edilmesi sayesinde işlem süreleri kısalmakta.
- Uygulama Birliği: Hem kamu hem de özel sektörde standart bir çalışma sistemi getirilen bu proje, süreçlerdeki tutarlılığı artıracak.
- Veri Güvenliği: Elektronik sistemler, gümrük işlemlerinin güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktadır.
- Veri Temelli Karar Alma: Dijital veri akışı, hataların önüne geçilmesine ve daha iyi kararlar alınmasına olanak tanır.
- İdari Risklerin Azalması: Gelişmiş analiz ve izleme teknikleri sayesinde, potansiyel sorunların erken tespit edilmesi mümkün olacaktır.
Geleceğe Dönük Hedefler
Bakanlık, Havayolu İşlemlerinin Dijitalleştirilmesi Projesi'nin ilerleyen aşamalarında, hava yolu taşımacılığında kargo hareketlerine yönelik gümrük süreçlerini de dijitalleştirmeyi planlıyor. Bu sayede, kamu ve özel sektör paydaşlarının tek bir platformda buluştuğu entegre bir yapı tesis edilmesi hedefleniyor. Dış ticaret lojistiğinde etkinlik ve koordinasyonun arttırılması, Türkiye’nin ihracat odaklı büyüme hedeflerine önemli ölçüde katkı sağlayacaktır.
Ticaretin Dijitalleşme Süreci ve Etkileri
Özellikle pandeminin etkisiyle hız kazanan dijitalleşme süreci, gümrük süreçlerinde devrim niteliğinde değişimlere kapı aralamaktadır. Dijital platformlar aracılığıyla yapılan işlemler, zaman kaybını en aza indirirken; gümrük işlemlerinin hızlanmasına, maliyetlerin düşmesine ve şeffaflık sağlanmasına olanak tanıyor. Bununla birlikte, sektördeki tüm oyuncular için yeni iş fırsatlarının önünü açmaktadır.
Sonuç
Hava yollarının dijitalleşmesi, ülkemizin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirecek kritik bir faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu sistemlerin etkin bir şekilde uygulanması, hem yerel hem de küresel ölçekte hava taşımacılığının gelişimine katkıda bulunacak, aynı zamanda da Türkiye’nin ekonomik hedeflerine ulaşmasına zemin hazırlayacaktır. Ticaret Bakanlığı’nın dijitalleşme hamleleri, gelecekte hem gümrük süreçlerini hem de ticaret dinamiklerini köklü bir şekilde değiştirebilir.
