Önemli Bir Adım: Konya'ya Obruk Erken Uyarı Sistemi Geliyor
Türkiye, iklim değişikliği, yer altı sularındaki azalma ve buna bağlı olarak artan obruk riskleriyle ciddi bir mücadele içinde. Son yıllarda Türkiye genelinde obruk sayılarında gözle görülür bir artış yaşanmakta. 2020 yılında 300’ü aşan obruk sayısı, 2023 itibarıyla 450’nin üzerine çıktı. Bu endişe verici durum, özellikle tarımın merkezi olan Konya gibi bölgelerde büyük bir tehdit oluşturuyor. Geçtiğimiz yıllarda benzer kriz durumları yaşanmış ve o dönemlerde piyasalar ciddi tepkiler vermişti.
Karatay Belediyesi’nin önderliğinde gerçekleştirilen Obruk Erken Uyarı Sistemi projesi, Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma Merkezi ve Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü işbirliğiyle hayata geçiriliyor. Proje, Avrupa Birliği tarafından sağlanan 1 milyon Euro’luk hibe ile destekleniyor ve tarımsal üretim açısından büyük öneme sahip.
Artan Obruk Sayıları, Konya'yı Tehdit Ediyor
Uzmanlar, yer altı sularındaki azalma nedeniyle obruk risklerinin her yıl arttığına dikkat çekiyor. Obruk sayısındaki bu artış, Türkiye’nin en riskli illerinden biri olan Konya’da, yer altı su seviyesindeki düşüşle doğrudan bağlantılıdır. Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, “Karatay'da da bu riskle karşı karşıyayız,” diyerek durumu vurguladı. Bu nedenle, obruk risklerinin yönetimi her zamankinden daha fazla hayati önem taşıyor.
Yeni Sistem ile Obruk Riskleri Erken Tespit Edilecek
Karatay Belediyesi tarafından yürütülen Obruk Erken Uyarı Sistemi, sahada kurulacak izleme istasyonları ve uydu verileri ile yer altı su seviyeleri, yağış miktarları, toprak nemi ve yüzey deformasyonlarını eş zamanlı olarak izleyecek. Bu web tabanlı sistem ile obruk risklerinin erken aşamada tespit edilmesi amaçlanıyor. Kaydedilen anomaliler, acil bildirim mekanizması ile ilgili birimlere iletilecek. Aynı zamanda, entegre dijital altyapı, kentsel planlama ile birleşerek risk temelli yapılaşma kararlarına katkı sağlayacak. Projenin verileri, çiftçiler ve belediye personeli için göstergeler ile paylaşılacak.
Prof. Dr. Fetullah Arık’tan Projenin Kapsamı Hakkında Açıklamalar
Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, bu projenin yalnızca obrukların izlenmesi açısından değil, kuraklık ve su yönetimi ile de bağlantılı önemli bir çalışma olduğunu belirtmiştir. Arık, yer altı suyu seviyelerinin yılda iki kez, yağışlı ve kurak dönemlerin sonunda izleneceğini ve bu sistemin potansiyel obrukların zararlarını en aza indirmek için kritik bir adım olduğunu vurguladı.
Karatay'da Bölgesel Çözümler Gelişiyor
Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, iklim değişikliği ve aşırı yer altı suyu kullanımının obruk riskini artırdığını söyleyerek, “Yeni proje ile obrukların dinamik modellemesi gerçekleştirilecek. Karatay'ın obruk risk haritası oluşturulacak. Başarı sağlanırsa sistem, Konya Havzası'na ve benzer risk taşıyan diğer bölgelere yayılacak,” dedi. Projenin hedefleri arasında obruk tehlikesinin önlenmesi, bölgedeki tarımsal verimliliğin artırılması ve su tasarrufu sağlamak yer alıyor.
Hedef: Obruk Risklerini Ortadan Kaldırmak
İki yıl sürecek pilot uygulama niteliğindeki bu proje, başarılı olması durumunda obruk risklerini orta ve uzun vadede azaltmayı hedefliyor. Uzmanlar, bu tür sistemlerin tarım ve yerleşim alanlarına olumlu etkilerini vurgularken, obruk riskinin önlenmesinin halk sağlığı açısından kritik olduğunu belirtiyor. Ekonomistler, projenin sonuçlarının bölgedeki tarımsal verimliliği artıracağı ve su tasarrufu sağlayacağı konusunda hemfikir. Karatay'da iklim değişikliği ve yanlış sulama pratiklerinin getirdiği tehditlere karşı bu proje ile önemli bir adım atılması öngörülüyor.
