3 Yaşında Afet Eğitimi: Uzmandan Öneri
İstanbul Ticaret Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hanifi Parlar, çocukların afet bilincinin erken yaşta geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. 2023 yılı Türkiye için, büyük depremlerin ardından toplumun afet bilincinde önemli eksikliklerin yaşandığı bir dönemi simgeliyor. 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş depremleri sonrası Türkiye'nin dört bir yanındaki şehirlerde yaşanan can ve mal kaybı, bu alandaki eğitimlerin ne denli kritik olduğunu ortaya koydu. Özellikle, Türkiye'de toplumun afet bilinci konusundaki yetersizlikler, eğitim programlarına daha fazla yatırım yapma ihtiyacını gündeme getirdi. Bu bağlamda, 3 yaşından itibaren çocukların aile içinde ve okul öncesi eğitim kurumlarında bilinçlendirilmesi için çeşitli etkinliklerin gerçekleştirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Aile İçi Bilinçlenme ve Eğitim Kurumlarının Rolü
Prof. Dr. Parlar, Bursa'da düzenlenen bir etkinlikte yaptığı açıklamada, “Afet esnasında en çok etkilenen grup çocuklardır. Bu nedenle çocukların afet bilinci kazanmasını sağlamanın yollarını aramak zorundayız” dedi. Ailelerin, afet hazırlığı sürecinde önemli bir rol üstlendiğini belirten Parlar, eğitimcilerin de bu konuda daha fazla bilinçlenmesi gerektiğinin altını çizdi. Uzman, ailelerin kendi bilgi seviyelerini artırarak çocuklarına afet simülasyonları düzenlemede örnek oluşturması gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca, ebeveynlerin birlikte oyunlar oynayarak bu konuda bilgi birikimlerini artırmaları gerektiğini vurguladı.
Doğal Afetlerin Geçmişi ve Eğitimde Süreklilik
Türkiye, tarihsel olarak birçok büyük doğal afetle yüzleşmiş bir ülkedir. 1999 yılında yaşanan İzmit Depremi gibi olaylar, çocukların afet bilincini artırma zorunluluğunu gözler önüne sermektedir. 2023 yılındaki depremler, benzer bir duyarlılığın artırılması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Prof. Dr. Parlar, “Afet öncesi, sırasında ve sonrasında çocukların hazırlık düzeylerini artırmak için bilimsel araştırmalara ihtiyaç var. Bu konudaki eğitimlerin sürekli bir süreç içinde gerçekleşmesi gerekmektedir” ifadelerini kullandı. Uygulanan eğitim planları, bireylerin doğal afetler karşısında dayanıklılıklarını artırmayı hedefliyor.
Afet Simülasyonlarının Önemi
Prof. Dr. Parlar, aile içinde deprem simülasyonu gibi pratik uygulamaların çocukların kendilerini nasıl koruyacaklarını öğrenmeleri konusunda büyük önem taşıdığını söyledi. “Aile içinde bir deprem simülasyonu yapılabilir. Bu tür durumlarda çocukların nasıl hareket edeceklerini göstermek ve pratik eğitim vermek oldukça faydalı olacaktır” dedi. Bu eğitimlerin aynı zamanda aile içindeki iletişimi güçlendireceğine ve çocukların öğrenme sürecini destekleyeceğine de dikkat çekti. Bu tür simülasyonların, çocukların doğal afetlere karşı bilinçli ve donanımlı bir şekilde yaklaşmalarını sağlayacağı öngörülüyor.
Okul Öncesi Eğitimde Etkin Yöntemler
Öğretmenlerin afet bilinci konusunda daha donanımlı hale getirilmesi gerektiğini belirten Parlar, okul öncesi eğitimde çocuklara yaşadıkları bölgelerdeki doğal afetler hakkında kapsamlı bilgi sunulması gerektiğini vurguladı. Yangın ve deprem gibi acil durumlar için öğretmenlerin bu bilgilendirme süreçlerinde etkin rol almasının önemli olduğunu ifade etti. 2023 yılının ilk çeyreğinde Türkiye'deki eğitim kurumlarının %70'inin afet eğitimi alanında eksiklik yaşadığı gözlemlenmiştir. Bu durum, eğitim programlarının güncellenmesi ve güçlendirilmesi gerektiğinin bir göstergesi olarak dikkat çekiyor.
Afet Eğitiminde Süreklilik ve Etkileşim
Prof. Dr. Parlar, çocuklar üzerindeki fiziksel ve psikolojik etkileri en aza indirmek amacıyla afet hazırlığının önemine dikkat çekti. Çocuklara, afetlerin doğayı nasıl etkilediğini gösteren etkinliklerle hazırlanmalarının gerekliliğini vurgulayarak, eleştirel düşünmeyi teşvik eden bir öğrenme ortamının sağlanması gerektiğini belirtti. Eğitimlerin sürekliliği için ailelerin ve eğitimcilerin bilinçlenmesinin önemini vurgulayan Parlar, iş birliğinin şart olduğunu kaydetti. Ebeveynlerin, eğitici oyunlar aracılığıyla çocuklara afet bilinci kazandırmalarının bu süreçte önemli olduğunu yineleyerek vurguladı.
